Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση Επίκαιρης...

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης της Βουλευτού Ντ. Μπακογιάννη για τα έσοδα από τον ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης

Πρωτολογία

Κυρία Συνάδελφε,

Με την επίκαιρη Ερώτησή σας θίγετε ένα σημαντικό και επίκαιρο ζήτημα.

Ένα ζήτημα που απασχολεί χιλιάδες Ελληνικές οικογένειες.

Για το λόγο αυτό, η προσέγγιση του θέματος θα πρέπει να είναι τεκμηριωμένη.

Και η αξιολόγηση του μέτρου να εδράζεται σε όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Είναι ευκαιρία συνεπώς σήμερα να παρατεθούν στοιχεία που θα επιτρέψουν τη διαμόρφωση μια καθαρής εικόνας, τόσο για το πότε αποφασίστηκε η λήψη του συγκεκριμένου μέτρου της εξίσωσης του συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης με εκείνο του πετρελαίου κίνησης, όσο και για τα αποτελέσματα του συγκεκριμένου μέτρου από τη στιγμή υιοθέτησής του, τον Οκτώβριο του 2012.

Ορισμένες αλήθειες συνεπώς:

1η Αλήθεια: Το μέτρο αυτό προβλέπονταν από την πρώτη αξιολόγηση του 2ου Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής. Από το 2011.

Ενσωματώθηκε στον Προϋπολογισμό του 2012, ο οποίος και ψηφίστηκε το Δεκέμβριο του 2011 (σελ. 62).

Προκειμένου να υλοποιηθεί τον Οκτώβριο του 2012.

Συνεπώς, η υιοθέτηση και εφαρμογή του συγκεκριμένου μέτρου αποτελούσε δέσμευση της χώρας μας από το 2011.

2η Αλήθεια: Η υλοποίηση αυτού του μέτρου προέβλεπε την αύξηση του συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης στο 80% του πετρελαίου κίνησης. Και μόνο!!!

Και μάλιστα χωρίς τη χορήγηση επιδόματος θέρμανσης για το 2012.

Η παρούσα Κυβέρνηση, η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης, σύμφωνα και με τις διατάξεις του Άρθρου 36 του Ν. 3986/2011 όπως στη συνέχεια τροποποιήθηκε και ισχύει, προχώρησε στην εξίσωση του συντελεστή του ειδικού φόρου κατανάλωσης του πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης, στο 80% της τότε ισχύουσας τιμής του πετρελαίου κίνησης, δηλαδή στα 330 ευρώ ανά 1.000 λίτρα.

Πρόκειται για εξίσωση στο ίδιο ύψος, χωρίς, δηλαδή, ο συντελεστής του ειδικούς φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης να μείνει στο αρχικό επίπεδο, όπως προέβλεπε η αρχική συμφωνία με τους εταίρους.

Επίσης, η Κυβέρνηση προχώρησε στην πρόβλεψη για χορήγηση επιδόματος θέρμανσης, ύψους 80 εκατ. ευρώ για το 2012, με βάση εισοδηματικά και γεωγραφικά κριτήρια, σε νοικοκυριά με την κατά τεκμήριο μεγαλύτερη ανάγκη, ως αντιστάθμισμα της φορολογικής επιβάρυνσης.

Ενώ και στον Προϋπολογισμό του 2013 προβλέπεται πίστωση ύψους 270 εκατ. ευρώ.

3η Αλήθεια: Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών για το τρίμηνο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου 2012, δηλαδή από τότε που εφαρμόστηκε το μέτρο, και όσον αφορά το πετρέλαιο θέρμανσης, η ποσότητα μειώθηκε κατά περίπου 70% έναντι του αντίστοιχου τριμήνου του 2011.

Παρ’ όλα αυτά, την ίδια περίοδο, τα έσοδα αυξήθηκαν κατά 65%, ή κατά 48 εκατ. ευρώ, έναντι του τελευταίου τριμήνου του 2011, με αυξητική μάλιστα τάση το μήνα Δεκέμβριο.

Ενδεικτικά να σας αναφέρω ότι τα έσοδα το μήνα Δεκέμβριο ήταν 155% υψηλότερα από τα αντίστοιχα το Δεκέμβριο του 2011.

Συγκεκριμένα, μιας και αποτελεί περιεχόμενο της Ερώτησής σας να σας αναφέρω ότι τα έσοδα από το πετρέλαιο θέρμανσης το τελευταίο τρίμηνο του έτους ανήλθαν στα 120 εκατ. ευρώ, έναντι 73 εκατ. ευρώ το 2011, αλλά 555 εκατ. ευρώ το 2010.

Ωστόσο, αναφορικά με τα έσοδα του 2010 επισημαίνεται ότι αυτά αφορούν σε έσοδα προ επιστροφών στα μέλη ΔΙΠΕΘΕ, καθώς κατά τη χρονική περίοδο εκείνη εφαρμοζόταν η παρ. 1 του άρθρου 22 του Κεφαλαίου Γ΄ του Ν. 3634/2008, σύμφωνα με την οποία το πετρέλαιο θέρμανσης είχε εκτελωνιστεί με τον υψηλό συντελεστή ΕΦΚ και επιστρεφόταν εκ των υστέρων ποσό του ΕΦΚ που υπολογιζόταν με βάση τη διαφορά μεταξύ του υψηλού και του ελάχιστου συντελεστή των 21 ευρώ ανά χιλιόλιτρο.

Αντίθετα, στο πετρέλαιο κίνησης, παρά τη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 20%, οι ποσότητες εμφάνισαν οριακή μείωση και, συνεπώς, τα έσοδα συρρικνώθηκαν κατά 17,5%.

Κατά τη δευτερολογία μου θα τοποθετηθώ και στο δεύτερο σκέλος της ερώτησής σας.

Δευτερολογία

Κυρία Συνάδελφε,

Οι ανησυχίες σας είναι εύλογες και κατανοητές.

Και μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας σας, τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο, με βρίσκει, όπως και την πλειοψηφία εκτιμώ των συναδέλφων, σύμφωνο.

Στην πράξη, όμως, η κατάσταση διαφοροποιείται και καθίσταται συνάρτηση πολλών παραγόντων.

Με βάση τα στοιχεία που σας ανέφερα στην πρωτολογία μου μπορούμε να εξάγουμε κάποια πρώτα συμπεράσματα για το συγκεκριμένο μέτρο.

1ον. Η εξίσωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης αύξησε τα έσοδα πετρελαίου θέρμανσης και τελικά συγκράτησε τα συνολικά δημόσια έσοδα το 2012.

Αλλιώς θα προέκυπτε μια δημοσιονομική «τρύπα» που θα προκαλούσε την ανάγκη λήψης πρόσθετων μέτρων για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

2ον. Η μείωση των ποσοτήτων του πετρελαίου θέρμανσης μετά την εξίσωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, δύναται εν μέρει να αποδοθεί στην εξάλειψη του κινήτρου για νόθευση του πετρελαίου κίνησης με το πετρέλαιο θέρμανσης.

Πρόκειται για στοιχείο που δείχνει ότι περιορίστηκε το λαθρεμπόριο.

3ον. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης κατά 20% δεν αύξησε την κατανάλωση, όπως θα ανέμενε κανείς με βάση την υπόθεση ότι η ελαστικότητα ως προς την τιμή θα οδηγούσε σε θετική μεταβολή.

Από αυτό μπορούμε να συμπεράνουμε ότι μια ανάλογη μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης δεν είναι βέβαιο ότι θα προκαλούσε αύξηση των ποσοτήτων θέρμανσης έναντι του 2011.

4ον. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης επιφέρει θετικές επιπτώσεις στην παραγωγική δραστηριότητα, όπως, μεταξύ άλλων, στη συγκράτηση του μεταφορικού κόστους των επιχειρήσεων και του παραγωγικού κόστους του αγροτικού τομέα.

5ον. Η αύξηση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης που επιφέρει επιβάρυνση στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα του πληθυσμού αντισταθμίζεται σε σημαντικό βαθμό από το επίδομα θέρμανσης, το οποίο με βάση εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια χορηγείται σε όσους κατά τεκμήριο το έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Πρόκειται, επαναλαμβάνω, για επίδομα που ήταν εκτός Προϋπολογισμού για το οικνομικό έτος 2012.

Σε κάθε περίπτωση, για την ασφαλέστερη εξαγωγή συμπερασμάτων αναφορικά με την αποτελεσματικότητα του μέτρου θα πρέπει η συγκριτική ανάλυση να αφορά την εξέλιξη της κατανάλωσης κατά την διάρκεια μιας ολόκληρης περιόδου.

Δηλαδή, της περιόδου Οκτωβρίου–Απριλίου.

Και αυτό διότι μια σειρά από συνθήκες και παράγοντες, όπως η αποθεματοποίηση που είχε σημειωθεί τον περυσινό Απρίλιο ενόψει της γνωστοποιημένης αύξησης του ειδικού φόρου κατανάλωσης, επηρέασε τη ζήτηση.

Αυτό, άλλωστε, αποτυπώνεται και στην περιορισμένη απορρόφηση του επιδόματος θέρμανσης, αφού χρησιμοποιήθηκαν μόνο τα 6,4 εκατ. ευρώ από τα προϋπολογισθέντα 80 εκατ. ευρώ για το 2012.

Κυρία Συνάδελφε,

Είναι αυτονόητο ότι προοπτικά με τη σταθεροποίηση των δημοσίων οικονομικών θα επιδιωχθεί η περαιτέρω στήριξη των εισοδηματικά αδυνάτων.

Με την επίτευξη πρωτογενούς δημοσιονομικού πλεονάσματος κατά το 2013, που αποτελεί εθνικό στόχο, θα κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας.

Θα διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και την ανάκαμψη της οικονομίας.

Ταυτόχρονα, λοιπόν, με τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης προσδοκάται ότι τα έσοδα θα βελτιωθούν οπότε και θα καταστούν δυνατές σταδιακές βελτιωτικές παρεμβάσεις.

Παρεμβάσεις μέσω της προοδευτικής ελάφρυνσης της φορολογικής επιβάρυνσης των συνεπών φορολογουμένων, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.