Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 11ο Ετήσιο Συνέδριο Συνδέσμου Επιστημόνων...

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 11ο Ετήσιο Συνέδριο Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος

Κυρίες και Κύριοι,

Αγαπητοί Συνάδελφοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Προεδρείο του Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος, για να την πρόσκληση που μου απηύθυνε να παραστώ στην έναρξη των Εργασιών του 11ου Συνεδρίου του Συνδέσμου.

Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να βρίσκομαι κοντά σας, σε ένα Συνέδριο που έχει καταστεί θεσμός για κάθε Πανεπιστημιακό που δραστηριοποιείται στο πεδίο της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, και στο οποίο έχω αναπτύξει, κατά τα προηγούμενα χρόνια, μέρος της ερευνητικής μου δραστηριότητας.

Πρόκειται για ένα Συνέδριο στο οποίο, κάθε χρόνο, παρουσιάζονται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες μελέτες και προσεγγίσεις τόσο για θέματα που άπτονται του πεδίου της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, όσο και για ζητήματα που αφορούν την οικονομία γενικότερα.

Ελληνική οικονομία που βρίσκεται, σήμερα, σε μια κρίσιμη καμπή.

Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων και διατηρήσιμης ανάπτυξης.

Αδυναμίες χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς.

Υστερήσεις γνωστές σε όλους μας, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Είναι κοινά αποδεκτό, συνεπώς, ότι η εθνική μας οικονομία, για μεγάλο χρονικό διάστημα, λειτουργούσε, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Και οι συνθήκες αυτές, όπως ήταν αναμενόμενο, επιδεινώθηκαν με το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη, «πυροδοτώντας» τα υπαρκτά στη χώρα μας, και ήδη υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Στη συνέχεια ακολούθησε, όπως γνωρίζετε, η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της Ελλάδας στο Μηχανισμό Στήριξης, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον στην άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Ένα εγχώριο και διεθνές περιβάλλον ιδιαίτερα πιεστικό, με βασικά χαρακτηριστικά:

1ον. Τάση αυστηρής, συσταλτικής, δημοσιονομικής πολιτικής στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρο.

2ον. Πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι γεγονός ότι οι πολίτες έχουν υποβληθεί, τα τελευταία χρόνια, σε τεράστιες θυσίες.

Θυσίες που προσεγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ την τελευταία τριετία.

Και μαζί με τις παρεμβάσεις για την προσεχή διετία διαμορφώνονται στο 30% του ΑΕΠ σε μία πενταετία.

Δυστυχώς, όμως, το μέχρι σήμερα δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς τους.

3ον. Συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις των εκτιμήσεων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Πρόκειται για αποκλίσεις που αποτυπώνουν τόσο τις αστοχίες του Προγράμματος, όσο και τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης στην πραγματική οικονομία.

Και που οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Η αλλαγή αυτή επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την κατανομή και το ύψος των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής των επομένων ετών.

Κάνοντάς την, για ακόμη μία φορά, «βαρύτερη» και εμπροσθοβαρή.

Τα περιθώρια δε άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος αποδεικνύονται ασφυκτικά.

4ον. Έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.

Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.

Σίγουρα, βέβαια, μέρος της αύξησης του ελλείμματος αξιοπιστίας αποδίδεται και στις αστοχίες στις προβλέψεις και στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.

Γι’ αυτό και η επικαιροποίησή του επιδιώκει να πείσει για την αποτελεσματικότητά του, αλλά και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει ένα αξιόπιστο Πρόγραμμα.

Γιατί μόνο μια χώρα αξιόπιστη μπορεί να σταθεί απέναντι στους εταίρους της και να αξιώσει καλύτερη μεταχείριση.

Γι’ αυτό και η συνεπής προς τις δεσμεύσεις της χώρας στάση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης, έπαυσε να προσφέρει άλλοθι για την αδυναμία των εταίρων να δώσουν οριστική λύση στο πρόβλημα της βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους.

5ον. Οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους.

Το «πάγωμα» των προγραμματισμένων χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον Ιούνιο συνέβαλε στη διαμόρφωση συνθηκών «ασφυξίας» στα δημόσια οικονομικά και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.

Είναι αλήθεια ότι, κατά το 2ο εξάμηνο του έτους, επελέγη μια ιδιαίτερα προσεκτική, μια λελογισμένη, μια σφικτή δημοσιονομική διαχείριση.

Με αυτή τη διαχείριση των αποθεμάτων που κάνουμε, δημιουργήσαμε ένα πρόσθετο για την Ελληνική οικονομία «χώρο αναπνοής».

6ον. Αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας.

Η πριν από ένα μήνα, επί το δυσμενέστερο, αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ των εκτιμήσεων του ΑΕΠ για προηγούμενες χρονιές – ειδικά για το 2010 – συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτή και μόνο η αναθεώρηση, η οποία έγινε μετά την τελευταία έκθεση των εταίρων για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, αύξησε, μέχρι σήμερα,  το λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ κατά 9 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.

Ανατρέποντας τις πρόσφατες εκτιμήσεις των εταίρων και αναδεικνύοντας τη σημασία της οικονομικής μεγέθυνσης στη μεταβολή του δείκτη.

Κυρίες και Κύριοι,

Υπό αυτές τις μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες στρεβλώσεις, τους περιορισμούς, τις υστερήσεις και τη χρονική στενότητα η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού, με στόχο την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων από του χρόνου.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις, προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων, πολιτικών συμβιβασμών και αμοιβαίων υποχωρήσεων σε ένα σύνθετο πρόβλημα με αρκετούς περιορισμούς, δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας. Και με τις χθεσινές ανακοινώσεις ακόμη κοντύτερα. Και τα «σύννεφα» αβεβαιότητας περιορίζονται…

Συγκεκριμένα:

1ον. Αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ, με τους Ευρωπαίους εταίρους μας να δεσμεύονται ρητά ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Με λίγα λόγια, αγοράσαμε, όπως έχει αναφερθεί, «ασφάλειες» για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε μέρος της συνολικής λύσης.

2ον. Εγκρίθηκε η αποδέσμευση δόσης του Προγράμματος ύψους 52,3 δισ. ευρώ (49,1 δισ. ευρώ από την Ευρώπη).

Εκ των οποίων τα 34,3 δισ. ευρώ εκταμιεύονται μέσα στις επόμενες ημέρες.

Πρόκειται για την πρώτη ανάσα έπειτα από ένα εξάμηνο «ξηρασίας», στη διάρκεια του οποίου είχε διακοπεί η χρηματοδότηση από την Τρόικα και το κράτος χρηματοδοτούσε τις ανάγκες του με την έκδοση εντόκων γραμματίων.

Και από τα οποία 16 δισ. ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, 11,3 δισ. ευρώ για την επαναγορά χρέους και 7 δισ. ευρώ για τον Προϋπολογισμό και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Πρόκειται για δόση που υπερβαίνει το σύνολο των υπόλοιπων χρηματοδοτικών ροών του Προγράμματος μέχρι το τέλος του.

Δόση που αντιστοιχεί περίπου στο 27% του ΑΕΠ της χώρας και είναι μεγαλύτερη από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 153 χωρών παγκοσμίως, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και 7 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Αποπληρωμή που πρέπει να γίνει γρήγορα, απλά, με διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι δεν θα δημιουργηθεί μια «νέα γενιά» ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Και προς αυτή την κατεύθυνση, η Κυβέρνηση έχει εκπονήσει και εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.

3ον. Ενισχύθηκε το «κεφάλαιο αξιοπιστίας» της χώρας, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Αναγνωρίσθηκε η προσπάθεια της Ελληνικής κοινωνίας, μέσα από τις αιματηρές θυσίες της, για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων.

Η Κυβέρνηση λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το 1ο εξάμηνο του έτους.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι.

Και εδώ απαιτείται από όλους, αλλά κυρίως από την Ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.

4ον. Εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016.

Χωρίς την επιμήκυνση, τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισ. ευρώ την προσεχή διετία.

Έναντι 13,5 δισ. ευρώ που τελικά ελήφθησαν.

5ον. Ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, και δρομολογήθηκαν, υπό προϋποθέσεις, νέες παρεμβάσεις.

Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού, την ίδια στιγμή που κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, δανείζονται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με σημαντικά υψηλότερα επιτόκια.

Πιο συγκεκριμένα, πρόσφατα συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει μια οργανωμένη και συμφωνημένη επαναγορά του Ελληνικού χρέους.

Και αυτή η διαδικασία επαναγοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Το συνολικό ύψος των προσφορών ομολόγων ανήλθε στα 31,8 δισ. ευρώ, με το κόστος της επαναγοράς να ανέρχεται στα 11,3 δισ. ευρώ.

Γενικότερα, με την υιοθέτηση αυτού του πακέτου των μέτρων, το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, λίγο χαμηλότερα από το 110% του ΑΕΠ το 2022 και στο 85,2% του ΑΕΠ το 2030.

Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.

Και αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα μειωθούν σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες και οι ανάγκες μας για τόκους και χρεολύσια.

Επιπρόσθετα, έχει καταγραφεί η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου, τόσο από την πλευρά του αριθμητή (μείωση επιτοκίων δανειακής σύμβασης) όσο και του παρανομαστή (εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ).

Και προς την κατεύθυνση αυτή, της επίτευξης το ταχύτερο δυνατόν πρωτογενών πλεονασμάτων, εργαζόμαστε μεθοδικά.

Εργαζόμαστε με προσήλωση, αλλά και επιμονή, για την επίτευξη του στόχου, καθώς θα μας επιτρέψει, προοπτικά, βελτιωτικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης, μέσω της προοδευτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών, εφόσον τα έσοδα βελτιωθούν, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Κυρίες και Κύριοι,

Επί της ουσίας, έχουμε καταφέρει, με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών, να κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα σε μία Ευρώπη που, επί του παρόντος, χαρακτηρίζεται από ασυμμετρία, διστακτικότατα, αστάθεια και δυσκαμψία.

Μία Ευρώπη που αντιδρά στις εξελίξεις με σταδιακές προσαρμογές και όχι με ριζικές λύσεις. Αλλά που χθες επέδειξε πραγματική κοινοτική αλληλεγγύη.

Έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και για την ανάκαμψη της οικονομίας, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης.

Με αίσθηση δικαίου και ασφάλειας.

Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ήδη εμφανίζονται ορισμένα θετικά δείγματα γραφής.

Ορισμένες ενδείξεις που δίνουν μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης του νομοτελειακού αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.

Που επιτρέπουν τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών.

Ενδεικτικά και κωδικοποιημένα αναφέρω:

  • Την ικανοποιητική εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση, καθώς το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους το πρωτογενές έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού διαμορφώθηκε στα 1,5 δισ. ευρώ, από 6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011.
  • Το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα του 2012, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 0,9% του ΑΕΠ, ενώ, σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα θα έχει μειώσει το διαρθρωτικό της έλλειμμα κατά 13,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την τριετία 2009-2012, έναντι στόχου για μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2009-2014.
  • Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώθηκε σημαντικά, καθώς κατά την πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο (4,38%) ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010.
  • Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
    • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας, στις διεθνείς μελέτες, βελτιώθηκε.
    • Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε και ήταν πλεονασματικό τους 2 τελευταίους μήνες που αφορούν σε πιο πρόσφατα στοιχεία, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο (το έλλειμμα του εφετινού εννεαμήνου ήταν 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 14,7 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο).
    • Η σημαντική βελτίωση του οικονομικού περιβάλλοντος της χώρας, το οποίο βρέθηκε το Νοέμβριο του 2012 στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 μηνών, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι η διαφορά σε σχέση με την Ευρωζώνη είναι η μικρότερη από τον Οκτώβριο του 2009.
    • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
    • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Κυρίες και Κύριοι,

Σε καμία περίπτωση δεν τα αναφέρω αυτά για να θριαμβολογήσω.

Τα αναφέρω, απλώς, για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.

Αλλά και τα επικαλούμαι ως κίνητρο για την εντατικοποίηση της προσπάθειας.

Μιας μεγάλης προσπάθειας, κατά την οποία οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται, απαιτείται θα έλεγα, υπομονή και επιμονή.

Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

Μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανηφορικό τούνελ.

Αλλά η χώρα από χθες κέρδισε μια ευκαιρία, μια μεγάλη ευκαιρία να σταθεί στα πόδια της και να βγει από την κρίση.

Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή Εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατόν από αυτό το τούνελ.

Και θα προχωρήσουμε, εφαρμόζοντας ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για την έξοδο από την κρίση, το οποίο θα εδράζεται στη σύζευξη της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας, επιτυγχάνοντας τόσο την αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, όσο και τον τερματισμό της καθοδικής πορείας της οικονομίας.

Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.

Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου.

Το περιεχόμενο των εισηγήσεων και η ποιότητα των ομιλητών – πολλοί από τους οποίους είναι Συνάδελφοι – τη διασφαλίζει.

Σας ευχαριστώ.