Ελευθεροτυπία: Τα μέτρα για την ανάκαμψη

Ελευθεροτυπία: Τα μέτρα για την ανάκαμψη

Αθήνα, 23.08.2009

Η ισχυρότερη μεταπολεμικά οικονομική κρίση, παρά τα τελευταία ενθαρρυντικά – αλλά σποραδικά – μηνύματα, έχει ήδη υπερβεί τις αρχικές εκτιμήσεις, κλονίζει τα θεμέλια των οικονομιών, πολλές από τις οποίες έχουν ήδη εισέλθει στη φάση της ύφεσης, και υποχρεώνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να προσαρμόζουν συνεχώς τις πολιτικές τους στις νέες δυσμενέστερες συνθήκες (20 από τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης βρίσκονται ήδη στη φάση του υπερβολικού ελλείμματος).

Αναμφίβολα, η κρίση αυτή επηρεάζει και επιβαρύνει άμεσα και την Ελληνική οικονομία, αναδεικνύοντας, παράλληλα με τις βραχυχρόνιες επιπτώσεις (όπως αυτές ενσωματώνονται στα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού), χρόνιες, διαρθρωτικές, και όχι συγκυριακές, αδυναμίες της.
Σ’ αυτή τη δυσμενή συγκυρία, η ελληνική Κυβέρνηση, εξαντλώντας και αξιοποιώντας τους διαθέσιμους «βαθμούς ελευθερίας», αναλαμβάνει διορθωτικές, στοχευμένες,  πρωτοβουλίες. 
Πρωτοβουλίες με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας (με την ενίσχυση των πιστωτικών ιδρυμάτων και με την επιτάχυνση της χρηματοδότησης από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων), την εγγύηση των καταθέσεων των αποταμιευτών, την προστασία των δανειοληπτών, τη στήριξη των επιχειρήσεων (με τη χρηματοδοτική εγγύησή τους, τις πρωτοβουλίες για την επιδότηση αντικατάστασης παλαιών και ενεργοβόρων κλιματιστικών μηχανημάτων, τα προγράμματα για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων), την ενίσχυση κλάδων και τομέων που πλήττονται περισσότερο από την κρίση (όπως είναι ο αγροτικός τομέας και οι κλάδοι του τουρισμού, της οικοδομής και της εμπορίας αυτοκινήτων), τη διανομή σημαντικού κοινωνικού μερίσματος (με τις αυξημένες δαπάνες και τις πρόσθετες πιστώσεις για την κοινωνική προστασία), την ενίσχυση των εσόδων (με παρεμβάσεις σε τομείς με μικρότερη φορολογική επιβάρυνση και με στόχο τη δικαιότερη κατανομή των φορολογικών βαρών) και την περιστολή των δαπανών (με τη συγκρατημένη εισοδηματική πολιτική και τις περικοπές στις ελαστικές δαπάνες).
Αυτές οι πρωτοβουλίες, οι οποίες και επικροτούνται από τους διεθνείς οργανισμούς, συμβάλλουν στην άμβλυνση των συνεπειών της κρίσης και αναμένεται να ενισχύσουν τα δημόσια οικονομικά της χώρας. Όμως, καθώς περιορίζεται η οικονομική δραστηριότητα τα περιθώρια για δημοσιονομική χαλάρωση είναι σχεδόν ανύπαρκτα (ο ΟΟΣΑ εκτιμά ότι οι επιπτώσεις της μειωμένης ανάπτυξης στο έλλειμμα θα ανέλθουν στο -2,5% για το 2009 και -4,2% για το 2010), ενώ αναδεικνύονται μακροχρόνιες δημοσιονομικές και εξωτερικές ανισορροπίες (υψηλό δημόσιο χρέος και έλλειμμα ανταγωνιστικότητας).
Έτσι, παρά την αυξημένη ανθεκτικότητα που παρουσιάζει η ελληνική οικονομία στην κρίση σε σχέση με τις άλλες οικονομίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλέπετε εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [Μάιος 2009]), κρίνεται αναγκαία η υιοθέτηση και εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου, πολυετούς, προγράμματος διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.
Ενός προγράμματος, που αν εφαρμοσθεί με συνέπεια και συνέχεια, θα συμβάλλει στη σταθεροποίηση και στην ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
Ενός προγράμματος που θα περιλαμβάνει δράσεις και πρωτοβουλίες, κάποιες από τις οποίες ήδη υλοποιούνται στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών και εργασίας ή αναμένεται να ενσωματωθούν στην κατάρτιση του προσεχούς προϋπολογισμού, και οι οποίες θα κινούνται σε τρεις κατευθύνσεις:
1η Κατεύθυνση: Πρωτοβουλίες σταδιακής διεύρυνσης των εσόδων, κυρίως μέσω της απλοποίησης του φορολογικού συστήματος (όπως είναι ο νόμος για τις ενδοομιλικές συναλλαγές), της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης (με την αναμενόμενη εισαγωγή ενός λογικού και κοινωνικά δίκαιου συστήματος ελαχίστων δαπανών διαβίωσης), της βελτίωσης της φορολογικής διοίκησης (με την επικείμενη ηλεκτρονική διασύνδεση των εφοριών με τις επιχειρήσεις), και της αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής (με το σχεδιασμό και την υλοποίηση μιας νέας γενιάς διασταυρώσεων).
2η Κατεύθυνση: Δράσεις για τη σταδιακή μείωση των δημοσίων δαπανών, κυρίως μέσω της αναδιοργάνωσης στη λειτουργία του κρατικού μηχανισμού (όπως είναι η ενοποίηση και συγχώνευση 255 φορέων και οργανισμών του Δημοσίου Τομέα), της περιστολής των ελαστικών δαπανών (με την μείωση κατά 10% των δαπανών για συμβάσεις), της εξυγίανσης και αναδιάρθρωσης δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών (όπως η αναδιάρθρωση της λειτουργίας του ΟΣΕ που έχει ήδη περάσει στη 2η φάση υλοποίησής της) και του ελέγχου των δαπανών σε Ο.Τ.Α., Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης και νοσοκομεία.
3η Κατεύθυνση: Πρωτοβουλίες στην κατεύθυνση των δομικών αλλαγών, όπως είναι το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και υπηρεσιών (νομοθετική πρωτοβουλία για την ενσωμάτωση της σχετικής Ευρωπαϊκής Οδηγίας έχει ήδη κατατεθεί στη Βουλή), η συνέχιση της ασφαλιστικής μεταρρύθμισης (με την αναθεώρηση του συστήματος βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων [σχετική τροπολογία ήδη ψηφίστηκε από τη Βουλή], το διαχωρισμό των υπηρεσιών σύνταξης και υγείας, την προώθηση κινήτρων για την παραμονή στην αγορά εργασίας κ.α.), η εντατικοποίηση των προσπαθειών για τη μείωση της γραφειοκρατίας, η μείωση του ψηφιακού χάσματος (όπως είναι η πρωτοβουλία για τη σύνδεση 2 εκατ. νοικοκυριών και επιχειρήσεων με καλώδιο οπτικής ίνας), η συνέχιση των αποκρατικοποιήσεων, και οι μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας (με συναίνεση των εμπλεκομένων στη διαδικασία διαπραγμάτευσης).
Σύμφωνα και με το Δ.Ν.Τ. [Αύγουστος 2009], αυτές οι πρωτοβουλίες (καθώς και άλλες που προτείνουν οι διεθνείς οργανισμοί) δεν μπορεί να αναληφθούν μέσα σε ένα χρόνο, αλλά ούτε και θα ήταν σκόπιμο, καθώς θα οδηγούσαν σε βαθύτερη ύφεση την ελληνική οικονομία.
Απαιτούν όμως την προσήλωση της Κυβέρνησης στην πραγματοποίησή τους. Με την επίδειξη υπευθυνότητας και συνέπειας, διορατικότητας και ρεαλισμού στη λήψη των αποφάσεων με στόχο την οικονομική αποτελεσματικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Μακριά από εύκολες και ανέξοδες δόσεις υποσχεσιολογίας, αδιέξοδους δογματισμούς, μικροκομματικούς τακτικισμούς και ανεύθυνες προσεγγίσεις.
Με την υιοθέτηση πολιτικών, όπως αυτές που έχουν ληφθεί ή αναμένεται να υιοθετηθούν από την ελληνική Κυβέρνηση, και που θα μετατρέψουν τη διεθνή κρίση σε εθνική ευκαιρία.