Εισήγηση στη B΄ Σύνθεση του Τμήματος Διακοπής των Εργασιών της Βουλής επί...

Εισήγηση στη B΄ Σύνθεση του Τμήματος Διακοπής των Εργασιών της Βουλής επί της Τροπολογίας για τα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα

Η τρέχουσα βαθιά και παρατεταμένη κρίση που πλήττει τις οικονομίες παγκοσμίως επηρεάζει την ευημερία των κοινωνιών και αναδεικνύει, με τον πλέον εμφατικό τρόπο, διαχρονικές δομικές αδυναμίες της λειτουργίας των οικονομιών.
Αδυναμίες που χαρακτηρίζουν και την ελληνική οικονομία και που αναδύονται σε ένα ευρύ φάσμα λειτουργιών της, όπως είναι η κοινωνική ασφάλιση.
Ένα σύστημα κοινωνικής ασφάλισης, που παρά τη σημαντική μεταρρυθμιστική προσπάθεια που ξεκίνησε η Κυβέρνηση πρόσφατα με τη συγχώνευση των Ταμείων, και η οποία χαρακτηρίζεται και στην τελευταία Έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (25.05.2009) ως «ένα ευπρόσδεκτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση», εξακολουθεί να παρουσιάζει στρεβλώσεις.
Στρεβλώσεις, όπως ο καθορισμός των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων, που τροφοδοτούν, αναπαράγουν, διογκώνουν και διαιωνίζουν το ασφαλιστικό πρόβλημα στη χώρα μας.
Στρεβλώσεις που πρέπει να αντιμετωπισθούν.
Σε αυτή την κατεύθυνση η υπό συζήτηση και ψήφιση τροπολογία θέτει τις βάσεις για τον εξορθολογισμό και την αναθεώρηση του συστήματος βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το σύστημα των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από την άναρχη παραχώρηση συνταξιοδοτικών προνομίων σε ορισμένες κοινωνικές ομάδες.
Σημαδεύεται, για να δανεισθώ φράση του κου. Τήνιου, από τη συνύπαρξη «νησίδων προνομίων σε ένα πέλαγος ανεπάρκειας».
Το σύστημα θεσμοθετήθηκε στη χώρα μας το 1951 με σκοπό:
1ον. Να αντισταθμίσει την έλλειψη θεσμοθετημένης νομοθεσίας για τους κανόνες υγιεινής και ασφάλειας στους χώρους εργασίας.
2ον. Να αντιμετωπίσει την αδυναμία της παλιάς τεχνολογίας να περιορίσει τον κίνδυνο στο χώρο εργασίας.
3ον. Να προστατεύσει την υγεία των εργαζομένων.
Ωστόσο, έξι δεκαετίες αργότερα:
  • τα νέα εργασιακά δεδομένα,
  • η σύγχρονη και αυστηρή νομοθεσία για το εργασιακό περιβάλλον,
  • η εξέλιξη της τεχνολογίας, και
  • η αθρόα ένταξη επαγγελμάτων με μικροπολιτικά και συντεχνιακά κριτήρια
έχουν καταστήσει το εν λόγω σύστημα αναποτελεσματικό, μεροληπτικό, προνομιακό και κοινωνικά άδικο.
Μία κοινωνική αδικία και στρέβλωση που διευρύνθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες, με αποτέλεσμα τα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα να ανέρχονται στα 537 στη χώρα μας όταν ο αντίστοιχος αριθμός στις άλλες Ευρωπαϊκές χώρες δεν ξεπερνάει τις 10.
Μία κοινωνική αδικία που γιγαντώθηκε τις προηγούμενες δεκαετίες, μέσα από τις τουλάχιστον 70 Υπουργικές Αποφάσεις που εκδόθηκαν, που χαρακτηρίζονταν από έλλειψη στόχευσης, σχεδιασμού και στρατηγικής, οδηγώντας σταδιακά όλο και περισσότερες ομάδες εργαζομένων, και μάλιστα όχι πάντοτε αυτές που βρίσκονταν κάτω από τις δυσμενέστερες συνθήκες εργασίας, να εντάσσονται στα βαρέα και ανθυγιεινά, χωρίς συγκεκριμένα κριτήρια.
Μία κοινωνική αδικία που μετέτρεψε ομάδες εργαζομένων με πολύ διαφορετικό βαθμό δυσκολίας συνθηκών εργασίας να αντιμετωπίζονται από κοινού ως ενιαίο και αδιαφοροποίητο σύνολο.
Μία κοινωνική αδικία και στρέβλωση που κατέστησε τη χώρα μας την μόνη ευρωπαϊκή χώρα που από σύνολο περίπου 2.000.000 εργαζομένων που είναι ασφαλισμένοι στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ οι 700.000 από αυτούς ανήκουν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Μία κοινωνική αδικία που λειτούργησε, αρκετές φορές ανασταλτικά στην προσπάθεια για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας με αποτέλεσμα να καθυστερήσει ο εκσυγχρονισμός και η ορθολογική αντιμετώπιση των προβλημάτων υγείας και ασφάλειας, που άρχισε δυστυχώς με πολύ βραδύ ρυθμό τα τελευταία χρόνια.
Μία κοινωνική αδικία και στρέβλωση που συντηρήθηκε για δεκαετίες υπό το φόβο του πολιτικού κόστους και της έλλειψης σχεδιασμού και στρατηγικής.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση με την παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη διευθέτηση αυτής της στρέβλωσης του ασφαλιστικού μας συστήματος.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τις διατάξεις της εν λόγω τροπολογίας, προβλέπεται:
1ον. Η σύσταση διαρκούς Επιτροπής Κρίσεως Βαρέων και Ανθυγιεινών Επαγγελμάτων με αρμοδιότητα τη γνωμοδότηση για την υπαγωγή εργασιών, ειδικοτήτων ή χώρων εργασίας στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
2ον. Η συμμετοχή στην Επιτροπή εκπροσώπων του Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, κοινωνικών εταίρων και επιστημονικών φορέων συναφών προς την εργασία, το περιβάλλον και την ιατρική.
3ον. Η ολοκλήρωση της γνωμοδότησης με βάση τα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα, τις κρατούσες διεθνώς αντιλήψεις και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας, όπως εκάστοτε διαμορφώνονται.
4ον. Η υποβολή της γνωμοδότησης της Επιτροπής στα Υπουργεία Οικονομίας και Οικονομικών και Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας, τα οποία με κοινές αποφάσεις δύνανται να αναδιαρθρώσουν τον κατάλογο βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.
5ον. Η τεκμηρίωση της κοινής υπουργικής απόφασης βάσει του πορίσματος της Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής που είχε συσταθεί με κοινές υπουργικές αποφάσεις το 2008 και της εισήγησης της Επιτροπής που συστήθηκε με υπουργική απόφαση (6-7-09) και αφορά στον καθορισμό επαγγελμάτων, ειδικοτήτων και χώρων εργασίας που θα υπαχθούν για πρώτη φορά στον Κανονισμό των Βαρέων και Ανθυγιεινών.
6ον. Η διασφάλιση των ασφαλιστικών δικαιωμάτων όσων ήδη υπάγονται στον εν λόγω κατάλογο, καθώς ο νέος πίνακας θα αφορά όσους ασφαλίζονται για πρώτη φορά μετά τη δημοσίευση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση καταδεικνύει, για άλλη μία φορά, την αμετάκλητη αποστροφή της στις φυγόπονες επιλογές ανευθυνότητας, στις κομματικές ή συντεχνιακές σκοπιμότητες και στο φόβο του πολιτικού κόστους.
Υπογραμμίζει την προσήλωσή της στο δημόσιο συμφέρον, την οικονομική αποτελεσματικότητα και την κοινωνική δικαιοσύνη.
Λειτουργεί με υπευθυνότητα και διορατικότητα.
Παραμένει αταλάντευτη στη μεταρρυθμιστική πορεία που θα διασφαλίσει τη θωράκιση και τη δυναμική ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.
Στηρίζει την ανάκαμψη και ενισχύει τη δυνητική ανάπτυξη της οικονομίας μακριά από πρακτικές δημοκοπίας και την ιδεολογία της βολικής στασιμότητας.
Παραμένει σταθερή στο δρόμο της χρησιμότητας προς την κοινωνική ευημερία και δικαιοσύνη.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Θα μου επιτρέψετε να κλείσω την τοποθέτησή μου δανειζόμενος απόσπασμα από το πιο πρόσφατο βιβλίο του κου. Γιαννίτση, τέως Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων που χαρακτηριστικά αναφέρει:
«Ο προοδευτικός χώρος αρνείται να αντιμετωπίσει τα δύσκολα προβλήματα της σύγχρονης πραγματικότητας. Εγκαταλείπει όλες τις κρίσιμες αποφάσεις στον συντηρητικό χώρο, και αυτό δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό. Αφορά τα περισσότερα μεγάλα ζητήματα που απαιτούν θυσίες σήμερα προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον.»