Η Βραδυνή: Η ιδεολογική διάσταση των ευρωεκλογών

Η Βραδυνή: Η ιδεολογική διάσταση των ευρωεκλογών

Την τρέχουσα περίοδο έχει αναπτυχθεί στην ευρωπαϊκή κοινότητα μία ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα συζήτηση σχετικά με την ιδεολογική διάσταση των ευρωεκλογών, εστιάζοντας, κυρίως, στο υπόβαθρο των οικονομικών πολιτικών που ευθύνονται για την κρίση, αλλά και αυτών που καλούνται να την αντιμετωπίσουν. Μία ιδεολογική συζήτηση που λαμβάνει έντονο πολιτικό χαρακτήρα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο μεταξύ των φιλελεύθερων δυνάμεων της κεντροδεξιάς και της κεντροαριστεράς, με τους τελευταίους να επιχειρούν την ενοχοποίηση των κεντροδεξιών κυβερνήσεων της Ευρώπης για την εκδήλωση της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Ωστόσο, η αναζήτηση των αιτιών που συνετέλεσαν στην παγκόσμια κρίση μας οδηγεί στον εντοπισμό μιας σειράς παραγόντων και καταστάσεων που αναπτύχθηκαν στο αμερικανικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, οι οποίες ήταν απόρροια πολιτικών και προσεγγίσεων άκρατου φιλελευθερισμού. Προσεγγίσεων ακραία κερδοσκοπικού φιλελευθερισμού που εδραιώθηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες, κυρίως, στο χρηματοοικονομικό τομέα της αμερικανικής αγοράς, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για την εκδήλωση της χρηματοπιστωτικής κρίσης. Ειδικότερα, η δομική και συστημική κρίση στις διεθνείς χρηματαγορές οφείλεται στην κατάρρευση της αμερικάνικης αγοράς των στεγαστικών δανείων, στα προβλήματα στην αμερικάνικη αγορά των ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου (subprime), στην τιτλοποίηση των στεγαστικών δανείων που δημιούργησε «τοξικά» χαρτοφυλάκια, στην αλόγιστη απληστία, στην παρατεταμένη ρυθμιστική αδράνεια και ελλιπή εποπτεία εθνικών αρχών, στο έλλειμμα εταιρικής διακυβέρνησης σε συνδυασμό με την ανεπαρκή αξιολόγηση κινδύνων, και στην υψηλή μόχλευση των ιδίων κεφαλαίων με δανειακά κεφάλαια.
Τα προαναφερθέντα στοιχεία και χαρακτηριστικά εντοπίζονται, με αρκετά μικρότερη έκταση και ένταση, και στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Μάλιστα, οι οικονομίες των κρατών-μελών της Ευρωζώνης με σοσιαλδημοκρατικές κυβερνήσεις φαίνεται να είναι περισσότερο ευάλωτες στις επιπτώσεις της κρίσης σε σχέση με τις αντίστοιχες των κεντροδεξιών κυβερνήσεων. Ειδικότερα, οι επιδόσεις και εκτιμήσεις, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, για τις οικονομίες των δύο βασικών χωρών-εκφραστών της σοσιαλδημοκρατίας στην ΕΕ, της Ισπανίας (όπου κυβερνάται από το SpanishSocialistWorkersParty) και της Πορτογαλίας (όπου κυβερνάται από το SocialistParty), είναι από τις χειρότερες στην Ένωση, καθώς:
  • Η συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας προσδοκάται να έχει μεγαλύτερη διάρκεια στην Ισπανία και την Πορτογαλία σε σχέση με τα υπόλοιπα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, μιας και συγκαταλέγονται για το 2010 στις τρεις οικονομίες της Ευρωζώνης με το μεγαλύτερο ρυθμό επιβράδυνσης (-1,0% και -0,8% αντίστοιχα).
  • Το ποσοστό ανεργίας, για το 2008, της Ισπανίας (11,3%) ήταν το υψηλότερο και της Πορτογαλίας (7,7%) το τρίτο υψηλότερο της Ευρωζώνης, ενώ για το 2009 το ποσοστό της Ισπανίας εκτιμάται να ανέλθει στο 17,3% (και 20,5% το 2010!!) και το αντίστοιχο της Πορτογαλίας (9,1%) κυμαίνεται στα πέντε υψηλότερα ποσοστά.
  • Η διεύρυνση, για το 2009, του δημοσιονομικού ελλείμματος της Ισπανίας (8,6%) και της Πορτογαλίας (6,5%) εκτιμάται να είναι μεταξύ των τεσσάρων μεγαλύτερων επιδόσεων της Ευρωζώνης, ενώ οι προβλέψεις για υψηλά επίπεδα δημοσιονομικού ελλείμματος διατηρούνται και για το 2010 (9,8%!! και 6,7% αντίστοιχα).
Στις παραπάνω επιδόσεις και εκτιμήσεις μπορούμε να συνυπολογίσουμε και την εικόνα του Ηνωμένου Βασιλείου (όπου κυβερνάται από το LabourParty) με προβλεπόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα 11,5% το 2009 και 13,8% το 2010 και εκτιμώμενη αύξηση του ποσοστού ανεργίας κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες τα επόμενα δύο χρόνια. Συνεπώς, διαπιστώνουμε πως δεν υπάρχουν περιθώρια για αβάσιμες συγκρίσεις και αόριστες κριτικές. Δεν υπάρχουν περιθώρια για λαϊκίστικες προσεγγίσεις και αποτυχημένες πολιτικές, όπως αυτές που προτείνονται από την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, αλλά και από την ελληνική εκδοχή της. Πολιτικές που απέτυχαν να περιορίσουν τις αρνητικές επιπτώσεις της παγκόσμιας κρίσης και αποτυγχάνουν να προωθήσουν δυναμικά την ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομιών.
Η ανάκαμψη της ευρωπαϊκής οικονομίας επιβάλλει τη συνέχιση και περαιτέρω προώθηση ρεαλιστικών, διορατικών, αποτελεσματικών και κοινωνικά υπευθύνων οικονομικών πολιτικών, ευθυγραμμισμένων στις αρχές και αξίες της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς (social market economy). Μία κοινωνική εκδοχή της φιλελεύθερης προσέγγισης για την οικονομία, στην οποία, σε μεγάλο βαθμό, βασίζονται οι συντονισμένες ευρωπαϊκές πολιτικές και πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κρίσης και την ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομιών. Μία ανάκαμψη που θα βασίζεται στη θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος, στην ενίσχυση του εμπορίου και των επενδύσεων (μακριά όμως από πρακτικές προστατευτισμού), στην τόνωση της νεανικής και γυναικείας επιχειρηματικότητας, στην προώθηση προγραμμάτων συνεχούς κατάρτισης, έρευνας, καινοτομίας και «πράσινης» επένδυσης, στην άμεση χρηματοδοτική στήριξη της πραγματικής οικονομίας από τα πιστωτικά ιδρύματα (κάτι που δε γίνεται με επάρκεια σήμερα), και στη διατήρηση, με σχετική ευελιξία, του στόχου της δημοσιονομικής σταθερότητας.
 
Τα προαναφερθέντα αναπτυξιακή συστατικά και στοιχεία εκπορεύονται από τις αρχές και αξίες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος για μία ευημερούσα και ισχυρή για τους πολίτες Ευρώπη. Αρχές και αξίες ικανές να οδηγήσουν τις ευρωπαϊκές δυνάμεις της δημοκρατίας και της προόδου στην τρίτη συνεχόμενη νίκη τους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.