Εισήγηση στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής στο Σχέδιο Νόμου «Ενίσχυση της...

Εισήγηση στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής στο Σχέδιο Νόμου «Ενίσχυση της Ρευστότητας της Οικονομίας για την Αντιμετώπιση των Επιπτώσεων της Διεθνούς Χρηματοπιστωτικής Κρίσης»

Σήμερα, η παγκόσμια κοινότητα βιώνει μία περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας, σοβαρών αναταράξεων, ισχυρών κλυδωνισμών.
Η χρηματοπιστωτική κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι σοβαρή, διαρθρωτική και πολυδιάστατη λόγω της διασύνδεσης των οικονομιών και της ταχύτητας των επικοινωνιών.
Η διάρκειά της είναι απρόβλεπτη.
Οι επιπτώσεις της είναι εκτεταμένες.
Η κρίση ξεπερνά τις αντοχές των εθνικών οικονομιών, αρκετές από τις οποίες έχουν ήδη εισέλθει στο φαύλο κύκλο της ύφεσης, και επιδρά σοβαρά στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.
Έχει αρχίσει να «μολύνει» την πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή.
Η κρίση αγγίζει και επιβαρύνει, έστω και σε μικρότερο βαθμό λόγω της ανθεκτικότητάς της, και την Ελληνική οικονομία.
Η κατάσταση επιβάλλει υπευθυνότητα, εγρήγορση και συνεργασία,από τις κυβερνήσεις και τις εποπτικές και ρυθμιστικές αρχές, σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Στο πλαίσιο αυτών των προσπαθειών η Κυβέρνηση κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την ενίσχυση της ρευστότητας της οικονομίας και τη θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος απέναντι σε αυτή την πρωτόγνωρη σε διάρκεια και βάθος διεθνή κρίση.
Ένα σχέδιο που εναρμονίζεται στη φιλοσοφία του και ευθυγραμμίζεται στις συγκεκριμένες δράσεις του με τα αντίστοιχα σχέδια παρέμβασης που έχουν ανακοινώσει και οι λοιπές οικονομίες της ευρωζώνης.
Ένα σχέδιο με στόχο:
1ον: την προστασία της πραγματικής οικονομίας μέσω της τόνωσης της πιστωτικής επέκτασης και της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και
2ον: την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος μέσω της κάλυψης των αναγκών κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας των ιδρυμάτων.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Βασικοί άξονες του σχεδίου είναι:
1ος Άξονας: Η κεφαλαιακή ενίσχυση των πιστωτικών ιδρυμάτων με την έκδοση προνομιούχων μετοχών υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου έναντι ομολόγων αυτού ισόποσης αξίας, ύψους μέχρι 5 δισ. ευρώ.
Το Ελληνικό Δημόσιο θα ασκεί ενεργό εποπτικό έλεγχο στα πιστωτικά ιδρύματα, με τη συμμετοχή εκπροσώπου του στη Γενική Συνέλευση και στο Διοικητικό Συμβούλιο αυτών.
Επιπλέον, δημιουργείται Συμβούλιο Εποπτείας Εφαρμογής για την ενίσχυση της εποπτείας υλοποίησης του σχεδίου.
Από την πρόσκτηση των μετοχών παρέχεται στο κράτος σταθερό μέρισμα 10% επί του εισφερόμενου κεφαλαίου, που υπερκαλύπτει το κόστος έκδοσης και εξυπηρέτησης των ομολόγων έναντι των οποίων ανταλλάσσονται οι μετοχές.
Στόχος είναι η προληπτική αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στην εθνική οικονομία μέσω της ενίσχυσης της κεφαλαιακής επάρκειας και της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος. 
 
2ος Άξονας: Η χορήγηση εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου για τη δανειοδότηση ή την αναχρηματοδότηση των πιστωτικών ιδρυμάτων για την έκδοση νέων μεσομακροπρόθεσμων δανείων που θα συναφθούν και τίτλων που θα χρηματοδοτηθούν μέχρι το τέλος του 2009 και για διάρκεια 3 έως 5 ετών, μέχρι συνολικού ποσού 15 δισ. ευρώ.
Η ανωτέρω κρατική εγγύηση, η οποία δεν αποτελεί εκροή πραγματικού χρήματος από τα δημόσια ταμεία, παρέχεται έναντι ετήσιας προμήθειας και επαρκών εξασφαλίσεων.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ρευστότητας των τραπεζών για την κάλυψη των αναγκών των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, των δημοσίων έργων που εκτελούνται με Συμβάσεις Παραχώρησης, των επιχειρήσεων που συμμετέχουν στον Επενδυτικό Νόμο και των έργων που πραγματοποιούνται με συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα.
 
3ος Άξονας: Η έκδοση από τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (Ο.Δ.ΔΗ.Χ.) τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου μέχρι συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ και η διάθεση αυτών στα πιστωτικά ιδρύματα έναντι προμήθειας και επαρκών εξασφαλίσεων.
Στόχος είναι η ενίσχυση της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος και η χρήση αυτής για τη χορήγηση στεγαστικών δανείων και δανείων προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις με ανταγωνιστικούς όρους.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με την υιοθέτηση και εφαρμογή αυτού του σχεδίου προκύπτουν πολλαπλά οφέλη για την ελληνική οικονομία.
  • Δημιουργείται επαρκές περιθώριο κεφαλαιακής επάρκειας των πιστωτικών ιδρυμάτων που θωρακίζει τη φερεγγυότητα και τη χρηματοδοτική σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος.
  • Αμβλύνονται οι πιέσεις στα διατραπεζικά επιτόκια, και, κατ’ επέκταση, στα επιτόκια χορηγήσεων.
  • Διοχετεύεται ρευστότητα στην οικονομία, κυρίως μέσω της ενίσχυσης της πιστωτικής επέκτασης προς τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις ώστε να αποφευχθεί η πιστωτική ασφυξία.
Σε συνεννόηση επίσης με την Τράπεζα της Ελλάδος τίθονται αυστηρότεροι όροι στη λειτουργία των πιστωτικών ιδρυμάτων σε ότι αφορά τα κεφάλαιά τους, τα χρηματοδοτικά τους ανοίγματα στο εξωτερικό, και την εγχώρια πιστωτική τους επέκταση (10% το 2009).
  • Παρέχεται ισότιμη πρόσβαση στις αγορές χρήματος, δεδομένου ότι τα ίδια μέτρα και με τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις υιοθετούνται πανευρωπαϊκά με την εποπτεία και τον συντονισμό της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
  • Εξασφαλίζεται ουσιαστική διαφύλαξη των συμφερόντων του Δημοσίου και περιορίζεται ο ηθικός κίνδυνος.
  • Δεν χαρίζονται κεφάλαια στα πιστωτικά ιδρύματα. Οι πράξεις παροχής ρευστότητας αναστρέφονται και ακυρώνονται στην ημερομηνία λήξης τους.
  • Εξασφαλίζονται κεφάλαια, μέσω μερισμάτων και προμηθειών, που θα αξιοποιούνται για την ενίσχυση του Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής και των Δημόσιων Επενδύσεων.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η υπό συζήτηση κυβερνητική πρόταση για την ενίσχυση της ρευστότητας της ελληνικής οικονομίας είναι αναγκαία, σημαντική, ρεαλιστική και υπεύθυνη.
Αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου, ολοκληρωμένου σχεδίου με στόχο την προστασία της πραγματικής οικονομίας.
Η πρόταση επικεντρώνεται στην εξασφάλιση της ροής της ρευστότητας πρώτα μεταξύ των φορέων της, των πιστωτικών ιδρυμάτων, και στη συνέχεια προς τους φορείς της πραγματικής οικονομίας, τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.
Άλλωστε, η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού τομέα, ειδικά σε μία τραπεζοκεντρική χώρα όπως είναι η δική μας, αποτελεί προϋπόθεση για την υγιή ανάπτυξη της οικονομίας και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων υπό καθεστώς ατελών αγορών και ασύμμετρης πληροφόρησης.
Η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία αποδεικνύει την αυξημένη κοινωνική ευαισθησία και υπευθυνότητα της Κυβέρνησης.
Κοινωνική ευθύνη που πρέπει να επιδείξουμε όλοι μας. Και οι τράπεζες. Και γιατί όχι, να συμβάλλουν και αυτές με τα κέρδη που θα προκύψουν από τη χρήση του πακέτου ενίσχυσης της ρευστότητας στο Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής.