Χαιρετισμός στην παρουσίαση του βιβλίου του κ. Ν. Τσίτσα με τίτλο «Μπράλος:...

Χαιρετισμός στην παρουσίαση του βιβλίου του κ. Ν. Τσίτσα με τίτλο «Μπράλος: Το σιδηροδρομικό πέρασμα»

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τις Εκδόσεις «Iron» και το Βιβλιοπωλείο «Οιωνός» για την πολύ τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυναν να παρουσιάσω, μαζί με άλλους εκλεκτούς καλεσμένους, το λεύκωμα του κου. Νίκου Τσίτσα με τίτλο «Μπράλος: Το σιδηροδρομικό πέρασμα».
Μια εκδοτική πρωτοβουλία που αποτελεί τον απότοκο της αγάπης του συγγραφέα για τον γενέθλιο τόπο του, των πλούσιων αναμνήσεών του από αυτόν, αλλά και της συλλεκτικής του μανίας.
Μια εκδοτική πρωτοβουλία που διακονεί ένα κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας.
Μιας ιστορίας του τελευταίου αιώνα.
Της ιστορίας, όπως αναφέρεται στην αρχή του βιβλίου, από τα «πόστα» του πολέμου μέχρι το intercity της ειρήνης.
 
Κυρίες και κύριοι,
Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον συγγραφέα στο παρελθόν για να μιλήσω για τον ίδιο.
Πολύ περισσότερο μάλιστα δεν είχα την ευκαιρία να τον γνωρίζω τα τελευταία 5 χρόνια, όπως τον γνώριζε ο πρώην Υπουργός κος. Παπαδήμας.
Για εμένα συνεπώς η αποδοχή της πρόσκλησης παρουσίασης του λευκώματος ήταν πρόκληση και ευκαιρία.
Πρόκληση για να ιχνηλατίσω τις αγωνίες του συγγραφέα.
Τους καημούς και τα μεράκια του.
Τη λατρεία για τη γενέτειρά του.
Την αγωνία για το μέλλον του τόπου του.
Ευκαιρία για να εντρυφήσω στη διαδρομή του τόπου μας στο χρόνο.
Ενός τόπου από τον οποίο έχω έντονες αναμνήσεις και ισχυρές αναφορές από συγγενικά μου πρόσωπα τα οποία υπηρέτησαν με ευσυνειδησία και ζήλο τον Οργανισμό και τα οποία μνημονεύονται στο παρόν εκδοτικό πόνημα.
Σήμερα αισθάνομαι δικαιωμένος γι’ αυτή την επιλογή μου.
Η ξενάγηση στις σελίδες του βιβλίου ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και χρήσιμη.
Πρόκειται για ένα σπουδαίο έργο.
Για ένα σπινθηροβόλο βιβλίο.
Για ένα ευαίσθητο και ανεπιτήδευτο βιβλίο, γεμάτο πνευματικά ερεθίσματα και ιστορικά αποσπάσματα γραμμένα με ζωντάνια, αμεσότητα και γλαφυρή σαφήνεια.
Για ένα βιβλίο που ζωντανεύειπαλιές δόξες, ομορφιές και γραφικότητες, προσκαλώντας τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στο χρόνο και ερεθίζοντας της φαντασία των νεοτέρων.
Το βιβλίο περιλαμβάνει πολύτιμο ιστορικό υλικό.
Περιέχει εξαιρετικό φωτογραφικό υλικό.
Περικλείει δυσεύρετες επιστολές.
Καταγράφει χαριτωμένα ή άσχημα περιστατικά.
 
Κυρίες και κύριοι,
Στις σελίδες του βιβλίου ξετυλίγεται η ιστορία ενός αιώνα της σιδηροδρομικής γραμμής που ξεκινάει από το Σιδηροδρομικό Σταθμό του Μπράλου και καταλήγει στο Σιδηροδρομικό Σταθμό του Λιανοκλαδίου.
Η πρώτη φάση αυτής της ιστορίας ξεκινάει με τα εγκαίνια της διάνοιξης της σήραγγας του Μπράλου τον Απρίλιο του 1904 και ολοκληρώνεται με τη λειτουργία της σιδηροδρομικής γραμμής από τον Μπράλο μέχρι το Λιανοκλάδι τον Αύγουστο του 1908.
Κατά τη διάρκεια αυτών των χρόνων κατασκευάζονται πολλά και δύσκολα, λόγω της ιδιομορφίας του εδάφους, έργα υποδομής.
Σήραγγες και γέφυρες, όπως είναι οι 5 μεγάλες γέφυρες που καταγράφονται και διεξοδικά παρουσιάζονται στο βιβλίο:
  • Η Γέφυρα του Μπράλου (ή της Παπαδιάς).
  • Η Γέφυρα του Ασωπού.
  • Η Γέφυρα της Μανδρίτσας.
  • Η Γέφυρα της Δαμάστας.
  • Η Γέφυρα του Γοργοποτάμου.
Η δεύτερη φάση της ιστορίας αφορά τα μετέπειτα χρόνια και μέχρι το 1950, όταν ομαλοποιήθηκε η κίνηση στο σιδηροδρομικό δίκτυο Αθήνας – Θεσσαλονίκης.
Κατά την περίοδο αυτή αποκαταστάθηκαν οι φθορές του δικτύου, οι οποίες ήταν πολλές και σημαντικές.
Φθορές οι οποίες προξενήθηκαν πρώτα από τους υποχωρούντες Άγγλους κατά την εισβολή των Γερμανικών δυνάμεων στην Ελλάδα, και στα μετέπειτα χρόνια, είτε από τα σαμποτάζ των ομάδων της Ενωμένης Εθνικής Αντίστασης, είτε από τις ανατινάξεις των Γερμανών, κατά την αποχώρησή τους από την Ελλάδα, τον Οκτώβριο του 1944.
Εκτός όμως από τις σήραγγες και τις γέφυρες, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στις σελίδες του βιβλίου στις αρκετές στάσεις που υπάρχουν στο σιδηροδρομικό πέρασμα, δηλαδή στις Στάσεις του Ελευθεροχωρίου, του Ασωπού, της Τραχίνας, της Αρπίνης, του Γοργοποτάμου, του Στούντνιτς, και του Σπερχειού.
 
Κυρίες και κύριοι,
Αυτή είναι η ιστορία του μικρού, αλλά εξαιρετικού, σιδηροδρομικού περάσματος από την Αμφίκλεια μέχρι το Λιανοκλάδι.
Ποιο όμως είναι το μέλλον του;
Ποιο είναι το μέλλον αυτού του σιδηροδρομικού τμήματος μετά την ολοκλήρωση του νέου σιδηροδρομικού άξονα που θα διέρχεται από τη σήραγγα του Καλλιδρόμου;
Και εγώ πιστεύω, όπως και ο συγγραφέας με έκδηλη αγωνία εκφράζει, ότι θα πρέπει το μικρό αυτό σιδηροδρομικό τμήμα να ανακηρυχθεί ως διατηρητέο μνημείο.
Τα επιχειρήματα είναι πολλά και σημαντικά.
Καταγράφονται και στο παρόν εγχειρίδιο.
Κωδικοποιώ:
1ον: Το σιδηροδρομικό τμήμα αποτελεί σημαντικό τεχνικό μνημείο που διατηρεί τη στατική τους αντοχή και επάρκεια.
Ενδεικτικά, η σήραγγα του Μπράλου αναφέρεται στην «Τουριστική Γεωγραφία της Ελλάδος» (Έκδοση: ΕΟΤ, 1930) ως ένα από τα σπουδαιότερα και μεγαλύτερα τεχνικά έργα στην Ελλάδα.
 
2ον: Το σιδηροδρομικό πέρασμα περιλαμβάνει εξαιρετικής σημασίας ιστορικά μνημεία.
Μνημεία που δεν ανήκουν στην περιοχή, αλλά αποτελούν σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας.
Οι περισσότερες γέφυρες, οι σήραγγες και τα υπόλοιπα τεχνικά έργα αποτέλεσαν θέατρα μαχών και σαμποτάζ για τις δυνάμεις της Ενωμένης Εθνικής Αντίστασης.
Η πιο γνωστή και χαρακτηριστική περίπτωση είναι αυτή της ανατίναξης της Γέφυρας του Γοργοποτάμου, πριν από 66 χρόνια, σαν χθες.
Ανατίναξη που επέτυχε στρατηγικής σημασίας στροφή στην εξέλιξη των πολεμικών επιχειρήσεων και την έκβαση του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου.
Η ανατίναξη όμως της Γέφυρας του Γοργοποτάμου έχει και ιδιαίτερο συμβολικό χαρακτήρα.
«Γεφύρωσε» τις διαχωριστικές γραμμές, τις αντιθέσεις, τα πάθη και τους φανατισμούς.
Αποτέλεσε, αποτελεί και πρέπει να αποτελεί δίδαγμα για τις νέες γενιές.
Οδηγό και πυξίδα για την πορεία και την ανάπτυξη της ελληνικής κοινωνίας.
Μιας ελληνικής κοινωνίας πέρα από μισαλλοδοξίες, διχαστικά ιδεολογικά διλήμματα, ακραία πολιτικά πάθη, προκαταλήψεις και κάθε είδους «αγεφύρωτα» χαρακώματα.
3ον: Το σιδηροδρομικό τμήμα αποτελεί μνημείο απαράμιλλου φυσικού κάλους.
Το πέρασμα γίνεται μέσα από σήραγγες, πάνω από πανύψηλες γέφυρες, και ανάμεσα από τα απόκρημνα φαράγγια και τις κατάφυτες πλαγιές της Οίτης.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά και ο συγγραφέας «…η μεγαλοπρέπεια του γρανιτένιου βράχου σμίγει και συντεριάζεται αρμονικά με το μεγαλείο της οργιώδους χλωρίδας».
 
Από τα ανωτέρω καθίσταται σαφές ότι απαιτείται η αξιοποίηση του σιδηροδρομικού τμήματος.
Διότι εάν το κομμάτι αυτό εγκαταλειφθεί και μείνει ασυντήρητο, γρήγορα θα απαξιωθεί και θα καταρρεύσει.
Μακάρι η προσδοκία του συγγραφέα να γίνει πραγματικότητα.
Προσθέτω και εγώ τις δικές μου δυνάμεις για την υλοποίησή της.
 
Κε. Τσίτσα,
Εύχομαι ολόψυχα, το ανά χείρας βιβλίο να βρει την ανταπόκριση που προσδοκάτε, και να διαβαστεί από πολλούς, όσο γίνεται περισσότερους…