Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής στο Σχέδιο Νόμου «Προστασία Δανειοληπτών και Άλλες...

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής στο Σχέδιο Νόμου «Προστασία Δανειοληπτών και Άλλες Διατάξεις»

Σήμερα, η παγκόσμια κοινότητα διανύει μία περίοδο μεγάλης αβεβαιότητας, σοβαρών αναταράξεων, ισχυρών κλυδωνισμών.
Η χρηματοπιστωτική κρίση που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι σοβαρή, διαρθρωτική και πολυδιάστατη λόγω της διασύνδεσης των οικονομιών και της ταχύτητας των επικοινωνιών.
Έχει αρχίσει να «μολύνει» την πραγματική οικονομία, επηρεάζοντας την ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή.
Η ανησυχία, η ανασφάλεια και η αβεβαιότητα κυριαρχούν.
Η παγκόσμια κρίση αγγίζει και την Ελληνική οικονομία, κυρίως μέσω της επιβράδυνσης των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και της ενίσχυσης του κόστους άντλησης χρήματος.
Η κατάσταση επιβάλλει υπευθυνότητα, σοβαρότητα και εγρήγορση από τις εθνικές, εποπτικές και ρυθμιστικές αρχές, με στόχο τη διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Σε αυτούς τους άξονες, πρόσφατα, η Κυβέρνηση κατέθεσε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη θωράκιση του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Ένα σχέδιο με στόχο την προστασία της πραγματικής οικονομίας, μέσω της τόνωσης της πιστωτικής επέκτασης και της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και την ομαλή λειτουργία του χρηματοπιστωτικού συστήματος μέσω της κάλυψης των αναγκών κεφαλαιακής επάρκειας και ρευστότητας.
Ένα σχέδιο που εναρμονίζεται στη φιλοσοφίατου και στις συγκεκριμένες δράσεις του με τα αντίστοιχα σχέδια παρέμβασης που έχουν ανακοινώσει οι λοιπές οικονομίες της ευρωζώνης.
Στην κατεύθυνση προστασίας καταθετών και δανειοληπτών κινείται και η υπό συζήτηση νομοθετική πρωτοβουλία της Κυβέρνησης.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η Τροπολογία για την αύξηση της νομικής εγγύησης των καταθετών των τραπεζών που λειτουργούν στη χώρα μας από 20.000 ευρώ στις 100.000 ευρώ για περίοδο 3 ετών και η ρητή δέσμευση για την προστασία του συνόλου των καταθέσεων, πέρα από το νομικό ελάχιστο, αποτελεί σημαντική πολιτική δράση και αποδεικνύει τα άμεσα αντανακλαστικά της Κυβέρνησης.
Διότι η εγγύηση των καταθέσεων, η οποία και χρησιμοποιείται κυρίως για την προστασία των καταναλωτών, αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του πλέγματος ασφάλειας και σταθερότητας του πιστωτικού συστήματος.
Τα πιστωτικά ιδρύματα, όπως και μέχρι σήμερα, καλούνται να συμπληρώσουν το σύνολο των εισφορών τους με βάση τα ποσοστά συμμετοχής τους στο Ταμείο Εγγύησης Καταθέσεων, ενώ τους δίνεται η δυνατότητα το ποσό αυτό να κατατεθεί μέχρι το τέλος του έτους.
Αυτή η ex-ante χρηματοδότηση θεωρείται αποτελεσματική διότι:
1ον: ενισχύει την αξιοπιστία του κοινού προς το σύστημα λόγω της διαθεσιμότητας των πόρων και
2ον: περιορίζει το πρόβλημα του ηθικού κινδύνου (moral hazard), δεδομένου ότι η τράπεζα που δυνητικά περιέρχεται σε αφερεγγυότητα δεν αποφεύγει την καταβολή εισφορών.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η πρωτοβουλία της Κυβέρνησης για την προστασία των δανειοληπτών.
Η θεσμική απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος, η μεταβολή του πλαισίου κανόνων και εποπτείας των τραπεζών, η ενίσχυση των ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και η επίτευξη μακροοικονομικής σταθερότητας συνέβαλαν στην σημαντική αύξηση του τραπεζικού δανεισμού των ιδιωτών στη χώρα μας, κυρίως των νοικοκυριών. 
Τραπεζικού δανεισμού που ενισχύει την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων και την πραγματοποίηση επενδύσεων.
Η ενίσχυση όμως του κόστους άντλησης του χρήματος, ως απόρροια κυρίως της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης, έχει περιορίσει τους ρυθμούς πιστωτικής επέκτασης και έχει αυξήσει τη δαπάνη εξυπηρέτησης των υποχρεώσεων των δανειοληπτών, ιδίως για τα νοικοκυριά που έχουν υπερδανειστεί ή έχουν σχετικώς χαµηλά εισοδήµατα.
Ενδεικτικά, και ενισχυτικά των ανωτέρω, είναι τα συμπεράσματα της δειγματοληπτικής έρευνας που πραγματοποίησε η Τράπεζα της Ελλάδος για το 2007 διερευνώντας το δανεισµό των νοικοκυριών:
1ο Συμπέρασμα: Αν και τα µισά σχεδόν νοικοκυριά δεν έχουν δανειακές υποχρεώσεις, το ποσοστό αυτών που δήλωσαν ότι έχουν οφειλές από κάποιο δάνειο παρουσιάζει σηµαντική άνοδο σε σύγκριση µε το 2005 (51,4% έναντι 46,9%).
2ο Συμπέρασμα: Η ταχεία πιστωτική επέκταση έχει ενισχύσει το βαθμό δανειακής επιβάρυνσης των νοικοκυριών σε όλα τα εισοδηµατικά κλιµάκια.
3ο Συμπέρασμα: Ιδιαίτερα αυξημένη παρουσιάζεται η δανειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών στο χαµηλότερο εισοδηµατικό κλιµάκιο, η οποία προέρχεται κυρίως από µη ενυπόθηκα δάνεια.
4ο Συμπέρασμα: Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται μια µικρή επιδείνωση της χρηµατοοικονοµικής πίεσης στα νοικοκυριά, η οποία συνδέεται άµεσα µε την αύξηση των τραπεζικών επιτοκίων.
Επίσης, σύμφωνα με την τελευταία Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος (Οκτώβριος 2008):
1ον: Η ποιότητα του δανειακού χαρτοφυλακίου των ελληνικών τραπεζών προς τον ιδιωτικό τοµέα χειροτέρευσε ελαφρά το πρώτο εξάµηνο του 2008, καθώς παρατηρήθηκε µικρή αύξηση του λόγου των δανείων σε καθυστέρηση προς το σύνολο των δανείων, η οποία οφείλεται αποκλειστικά στα δάνεια προς τα νοικοκυριά.
2ον: Η επιβράδυνση του ρυθµού αύξησης των στεγαστικών δανείων αναµένεται να επηρεάσει ανοδικά το ποσοστό των δανείων σε καθυστέρηση. Επίσης, ενδεχοµένως θα επηρεαστεί ανοδικά και η αναµενόµενη ζηµία από τα δάνεια αυτά, καθώς εκτιµάται ότι µπορεί να µειωθεί η δυνατότητα των νοικοκυριών να εξυπηρετούν τις δανειακές τους υποχρεώσεις, λόγω της αύξησης του κόστους δανεισµού και της επιβράδυνσης της ανόδου των εισοδηµάτων.
Αυτές οι παρατηρήσεις, σε συνδυασμό με την αύξηση των πλειστηριασμών, συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι ορθώς η Κυβέρνηση αναλαμβάνει τη συγκεκριμένη νομοθετική πρωτοβουλία για την προστασία των δανειοληπτών, όπως ακριβώς άλλωστε και είχε δεσμευθεί.
Σύμφωνα με τις διατάξεις του νομοθετικού πονήματος, με τις συμπληρωματικές ρυθμίσεις και τις σημαντικές βελτιώσεις που κατέθεσε η Κυβέρνηση:
  • Καθιερώνεται η υποχρεωτική διεξαγωγή των πλειστηριασμών κινητών και ακινήτων στα κατά τόπους Ειρηνοδικεία, με γραπτές, σφραγισμένες προσφορές κατά την έναρξη του πλειστηριασμού.
  • Αυξάνεται το ποσό κάτω από το οποίο δεν επιτρέπεται ο πλειστηριασμός της μοναδικής κατοικίας του δανειολήπτη.
  • Απαγορεύεται ο πλειστηριασμός ακινήτων, για τα οποία ισχύει το σύστημα των αντικειμενικών αξιών, σε τιμή κατώτερη της αντικειμενικής αξίας του ακινήτου.
  • Αυξάνεται το όριο της απαγόρευσης κατάσχεσης μέρους των μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων για χρέη προς το Δημόσιο από 600 σε 1.000 ευρώ.
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Κατά την παρούσα, δύσκολη και κρίσιμη, χρονική περίοδο, οφείλουμε όλοι, με υπευθυνότητα και ευαισθησία, να ανταποκριθούμε στις νέες ανάγκες που διαμορφώνονται.
Η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία, τόσο για την εγγύηση των καταθέσεων όσο και για την προστασία των δανειοληπτών, κινείται στην ορθή κατεύθυνση ενίσχυσης του δίχτυ κοινωνικής προστασίας.
Τόνωσης της εμπιστοσύνης των πολιτών στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Ανακούφισης και ενίσχυσης των κοινωνικών ομάδων που πλήττονται περισσότερο από τις επιπτώσεις της τρέχουσας αρνητικής συγκυρίας.
Για τους λόγους αυτούς προτείνω την υπερψήφισή του.