Απογευματινή: H αναγκαιότητα υλοποίησης των πολιτικών του προϋπολογισμού

Απογευματινή: H αναγκαιότητα υλοποίησης των πολιτικών του προϋπολογισμού

Ο Προϋπολογισμός του 2009 καταρτίζεται σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους για την παγκόσμια οικονομία. Η χρηματοπιστωτική κρίση, η οποία βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, είναι σοβαρή, διαρθρωτική και πολυδιάστατη, «μολύνει» και την πραγματική οικονομία.
Αυτή η κατάσταση επιβάλλει υπευθυνότητα από εθνικές, εποπτικές και ρυθμιστικές αρχές. Απαιτεί την αταλάντευτη προσήλωση της Κυβέρνησης στους στόχους της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτή η προσήλωση εμπεριέχεται και στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2009, όπου και αποτυπώνεται η ικανοποιητική τρέχουσα εικόνα της ελληνικής οικονομίας.
Οι εκτιμήσεις και οι προβλέψεις διεθνών οργανισμών, με την όποια επισφάλεια ενσωματώνουν, ιδιαίτερα στις τρέχουσες συνθήκες ρευστότητας, αλλά και τα αποτελέσματα των πρώτων τριμήνων του 2008, επιβεβαιώνουν τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας.
  • Ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης διαμορφώθηκε στο 3,5% κατά το πρώτο εξάμηνο του 2008, υπερδιπλάσιος από το μέσο όρο της ευρωζώνης.
  • Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες σταθερής αγοραστικής δύναμης ανήλθε στο 98,6% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2007, από 93,9% το 2004.
  • Το δημόσιο χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο 94,8% του ΑΕΠ το 2007, από 98,9% το 2004.
  • Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 8,3% το 2007, από 10,5% το 2004 (7,2% το 2ο τρίμηνο του 2008).
  • Το ποσοστό απασχόλησης ενισχύθηκε στο 61,4% το 2007, από 59,4% το 2004 (62% το 2ο τρίμηνο του 2008).
  • Οι κοινωνικές μεταβιβάσεις ενισχύθηκαν στο 17,3% του ΑΕΠ το 2007, από 15,6% του ΑΕΠ το 2004, ποσοστιαία αύξηση που αντιστοιχεί σε ενίσχυση αυτών των δαπανών κατά 5 δισ. ευρώ περίπου.
Όμως, αυτή η ικανοποιητική πορεία της ελληνικής οικονομίας δεν σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί όλα τα προβλήματά της. Υπάρχουν ακόμη χρόνιες αδυναμίες, αγκυλώσεις και παθογένειες, οι οποίες και αναδεικνύονται, με τον πλέον εμφατικό τρόπο, στη σημερινή δύσκολη οικονομική και κοινωνική συγκυρία.
Αυτό το δυσχερές παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον, με δεδομένα και τα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, καθιστούν τη σύνταξη του Προϋπολογισμού του 2009 δύσκολη υπόθεση. Όμως, ο Προϋπολογισμός, πέρα από μεγέθη και προβλέψεις, ενσαρκώνει και αντανακλά την οικονομική φιλοσοφία και το πολιτικό πλαίσιο που διαπνέει τη λογική και τις πρακτικές της Κυβέρνησης.
Βασικές πολιτικές επιλογές για την προσεχή περίοδο είναι:
  • Η ενίσχυση των εσόδων με τη συνέχιση και ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης, χωρίς επιπλέον επιβάρυνση μισθωτών και συνταξιούχων. Βασικές επιδιώξεις αυτής της μεταρρύθμισης είναι η μείωση των φορολογικών συντελεστών, η διεύρυνση της φορολογικής βάσης, η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, η αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης, η αναδιάρθρωση του συστήματος φορολόγησης και διακίνησης των καυσίμων και του πετρελαίου ναυτιλίας.
  • Η βελτίωση της διάρθρωσης των πρωτογενών δαπανών του Τακτικού Προϋπολογισμού, με την περικοπή των λειτουργικών δαπανών, οι οποίες,  αφαιρουμένων των δαπανών των καταργούμενων ειδικών λογαριασμών, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο 3,4% του ΑΕΠ το 2009 (από 3,5% το 2008 και 3,9% το 2007). 
  • Η ενίσχυση της δημοσιονομικής διαφάνειας και η βελτίωση του ελέγχου των δημοσίων δαπανών μέσω της ενσωμάτωσης των ειδικών λογαριασμών στον Κρατικό Προϋπολογισμό και της εξυγίανσης των οικονομικών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
  • Η διανομή σημαντικού κοινωνικού μερίσματος. Οι δαπάνες για κοινωνική προστασία ανέρχονται στο 6,9% των πρωτογενών δαπανών (από 5,5% το 2008 και 5,3% το 2007). Ενισχύονται σημαντικά τα επιδόματα πρόνοιας, ενσωματώνεται η χρηματοδότηση του Ασφαλιστικού Κεφαλαίου Αλληλεγγύης Γενεών και ενεργοποιείται η λειτουργία του Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής. 
  • Η ενίσχυση των πιστώσεων του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων που χρηματοδοτούνται αμιγώς από εθνικούς πόρους (επιπλέον 900 εκατ. ευρώ το 2009) για την εκτέλεση έργων που κατευθύνονται στην ενίσχυση της παραγωγικής βάσης της χώρας.
  • Η διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών. Η Κυβέρνηση, κατέθεσε πρόσφατα ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για την προστασία της πραγματικής οικονομίας μέσω της ενδυνάμωσης της πιστωτικής επέκτασης, της ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος νοικοκυριών και επιχειρήσεων, της εγγύησης των καταθέσεων των αποταμιευτών και της προστασίας των δανειοληπτών. 
  • Η συνέχιση και επιτάχυνση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας, με έμφαση στις νέες πηγές ανάπτυξης (επένδυση στη γνώση, ενίσχυση της έρευνας, της καινοτομίας, και των νέων τεχνολογιών, τόνωση της επιχειρηματικότητας, βελτίωση της λειτουργίας του κράτους). Σύμφωνα και με την Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος (Οκτώβριος 2008) «οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι απαραίτητες ιδίως στην παρούσα φάση και για τη θωράκιση της ελληνικής οικονομίας έναντι της δυσμενούς διεθνούς συγκυρίας…Αν αυτό δεν επιτευχθεί, οι αρνητικές συνέπειες θα είναι σοβαρότερες, θα διαρκέσουν περισσότερο και το μεγαλύτερο μέρος τους θα το επωμίζονται οι οικονομικά ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες.»
Η υλοποίηση αυτών των πολιτικών είναι απαραίτητη για να μην χάσει η χώρα μας το βηματισμό της βιώσιμης ανάπτυξης, της ενίσχυσης της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.