Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής στην Τροπολογία – Προσθήκη «Συλλογικές διαπραγματεύσεις και...

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής στην Τροπολογία – Προσθήκη «Συλλογικές διαπραγματεύσεις και αμοιβές στις ΔΕΚΟ»

Οι Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί (ΔΕΚΟ) αποτελούν ένα πολύ σημαντικό τμήμα της διαχείρισης του Δημοσίου.

Παρέχουν ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.

Υπηρεσιών που είναι συνυφασμένες με την κάλυψη αναγκών του κοινωνικού συνόλου και την ποιότητα της καθημερινής ζωής.

Το οικονομικό αποτέλεσμα αυτών των επιχειρήσεων επηρεάζει άμεσα βασικά μεγέθη της ελληνικής οικονομίας, όπως είναι οι επενδύσεις, το έλλειμμα, το δημόσιο χρέος, η απασχόληση και ο ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης.

Παρά την μεγάλη όμως σημασία τους, το βασικό γνώρισμα, διαχρονικά, των περισσότερων ΔΕΚΟ στη χώρα μας είναι η αναποτελεσματικότητα της λειτουργίας τους, τόσο σε διοικητικό όσο και σε οικονομικό επίπεδο.

Αναποτελεσματικότητα που έχει οδηγήσει σε συσσωρευμένα χρέη της τάξεως των €14 δισ. το 2007, αφαιρώντας σημαντικούς πόρους από το κοινωνικό κράτος.

Στο παρελθόν, οι κυβερνήσεις, στο όνομα της άσκησης υποτιθέμενης κοινωνικής πολιτικής, και σε συνεργασία με τα ισχυρά και αδιάλακτα εργατικά συνδικάτα, δημιούργησαν και ενίσχυσαν δημόσιες επιχειρήσεις που αγνοούσαν την αρχή της οικονομικότητας.

Σε αυτό το πλαίσιο λειτουργίας, το Δημόσιο διαρκώς αυξάνει τις εγγυήσεις ώστε οι δημόσιες επιχειρήσεις να προβαίνουν σε δανεισμό, απαραίτητο για την κάλυψη των ελλειμμάτων τους και την πραγματοποίηση επενδύσεων.

Έτσι, με βάση τα στοιχεία του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2008, το έλλειμμα των 48 δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών το 2006 ανήλθε σε 1.141,5 εκατ. ευρώ και ο ακαθάριστος δανεισμός σε 1.580,9 εκατ. ευρώ, ο τελευταίος παρουσιάζοντας διαρκή αύξηση, κυρίως λόγω των αυξημένων αναγκών χρηματοδότησης του ελλείμματος και του κεφαλαίου κίνησης των δημοσίων επιχειρήσεων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Για τους λόγους αυτούς το ζητούμενο είναι η εξυγίανση των ΔΕΚΟ και η δημιουργία ενός νέου πλαισίου λειτουργίας τους, με γνώμονα τη βελτίωση της αποτελεσματικότητάς τους, τη διασφάλιση του κοινωνικού τους ρόλου και το σεβασμό στο χρήμα του φορολογούμενου.

Η κυβέρνηση της Ν.Δ., με τις δημόσιες διακηρύξεις και τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει, κινείται στην κατεύθυνση των επιτυχημένων πολιτικών εκσυγχρονισμού των δημοσίων επιχειρήσεων.

Πολιτική προτεραιότητα σ’ αυτό τον άξονα δράσης αποτελεί η πλήρης εφαρμογή του νόμου 3429/2005 για την εξυγίανση και τη βελτίωση της λειτουργίας των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών.

Πλήρης εφαρμογή και των 3 πυλώνων δράσης, που είναι:

(i) Η αποτελεσματική διαδικασία χάραξης και παρακολούθησης της εταιρικής στρατηγικής και του επιχειρησιακού σχεδιασμού.

(ii) Η ευθυγράμμιση με την υφιστάμενη εταιρική νομοθεσία, η διαφάνεια στη λειτουργία της διοίκησης και η παρακολούθηση των οικονομικών στοιχείων.

(iii) Η αποκατάσταση των στρεβλώσεων σε θέματα προσωπικού.

Ήδη σε πολλές ΔΕΚΟ έχουν προχωρήσει συγκεκριμένες τομές.

Υιοθετούνται τα διεθνή λογιστικά πρότυπα.

Καταρτίζονται στρατηγικά και επιχειρησιακά σχέδια.

Εφαρμόζονται διεθνή πρότυπα εταιρικής διακυβέρνησης.

Επικαιροποιούνται κανονισμοί εσωτερικής οργάνωσης και λειτουργίας.

Γίνεται πιο ορθολογικό το κόστος προσωπικού.

Έτσι, κατά τα 2 πρώτα χρόνια εφαρμογής του νέου νόμου, επιτεύχθηκε μία μείωση της τάξεως του 2% στις αυξήσεις της μισθοδοσίας του προσωπικού.

Η αύξηση της μισθοδοσίας έχει περιορισθεί, κατά μέσο όρο, στο 8,2% την περίοδο 2006-2007.

Αυτό το ποσοστό όμως είναι πολύ πιο πάνω από τον πληθωρισμό και την αύξηση της όποιας παραγωγικότητας παρατηρείται σ΄ αυτές τις επιχειρήσεις.

Συνεπώς απαιτούνται επιπλέον δράσεις και πολιτικές.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η παρούσα τροπολογία έρχεται ακριβώς να συμπληρώσει και να διευκρινήσει τις αναληφθείσες πρωτοβουλίες, αλλά και να ενισχύσει την αποκατάσταση των στρεβλώσεων στα εργασιακά θέματα.

Εισάγει 3 ουσιαστικές ρυθμίσεις.

1η Ρύθμιση: Οι συμβάσεις εργασίας των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών με το νεοπροσλαμβανόμενο προσωπικό τους θα διέπονται από την εργατική νομοθεσία που ρυθμίζει τις σχέσεις εργοδότη και εργαζόμενου στον ιδιωτικό τομέα.

Η ρύθμιση αυτή δεν μπορεί να είναι δυσμενέστερη από τις προβλέψεις στην εθνική γενική συλλογική σύμβαση εργασίας ή τυχόν ισχύουσες κλαδικές ή ομοιεπαγγελματικές συλλογικές συμβάσεις, ενώ δεν προσβάλλονται τα κεκτημένα του υφιστάμενου προσωπικού.

Η προτεινόμενη ρύθμιση, που έχει ήδη δοκιμαστεί και εφαρμοστεί με επιτυχία στην περίπτωση του ΟΤΕ, στοχεύει στον εξορθολογισμό των δαπανών μέσω της μεσοπρόθεσμης μείωσης τους κόστους μισθοδοσίας.

Κόστους δυσανάλογου των οικονομικών αντοχών και δυνατοτήτων των επιχειρήσεων.

Κόστους που σε πολλές περιπτώσεις υπερβαίνει των εσόδων τους.

Αίρεται έτσι, σταδιακά και σε βάθος χρόνου, ένα πρόβλημα που έχει δημιουργηθεί επί μία ολόκληρη γενιά, με εργαζόμενους δύο ταχυτήτων:

Αυτών που εργάζονται στις Δ.Ε.Κ.Ο. και που έχουν αποσπάσει με τα χρόνια σημαντικά προνόμια και σε μεγάλο βαθμό αποσύνδεση της επαγγελματικής τους τύχης από την οικονομική πορεία της επιχείρησης,

και εκείνων που εργάζονται στην ιδιωτική οικονομία και που συμμετέχουν ενεργά στην προσπάθεια για επιβίωση και ανταγωνιστικότητα της κάθε μικρής ή μεγάλης ιδιωτικής εταιρείας.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία η μέση ετήσια αμοιβή στις ΔΕΚΟ ανήλθε σε 43.280 ευρώ το 2007, έναντι 27.174 για το σύνολο της οικονομίας και 23.405 για τον ιδιωτικό τομέα.

Να σημειωθεί μάλιστα ότι οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ είναι ευνοημένοι ακόμη και σε σχέση με τους εργαζόμενους στο στενό δημόσιο τομέα.

Είναι επίσης ενδεικτική η κατανομή των αμοιβών και η συσσώρευση των περισσότερων εργαζομένων σε υψηλά εισοδηματικά κλιμάκια, καθώς και η κατανομή ανάμεσα σε τακτικές και δευτερεύουσες αμοιβές.

2η Ρύθμιση: Η Διυπουργική Επιτροπή Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών καθορίζει τα ανώτατα όρια για τις μισθολογικές αυξήσεις στις δημόσιες επιχειρήσεις που εμφανίζουν αρνητικά αποτελέσματα ή επιχορηγούνται από το Δημόσιο.

Η απόφαση λαμβάνεται με κριτήρια την αύξηση του κόστους διαβίωσης, την οικονομική κατάσταση και προοπτική της επιχείρησης και τα περιθώρια του κρατικού προϋπολογισμού.

Σε κάθε περίπτωση το ύψος του συνόλου των αποδοχών που ορίζει η Διυπουργική Επιτροπή δεν μπορεί να είναι κατώτερο από τις αποδοχές που προβλέπουν οι εθνικές γενικές, κλαδικές ή ομοιοεπαγγελματικές συλλογικές συμβάσεις.

Η προτεινόμενη ρύθμιση κρίνεται αναγκαία για λόγους δημοσίου συμφέροντος, δεδομένου ότι αφορά επιχειρήσεις που επιχορηγούνται από το Δημόσιο.

Ενδεικτικά αναφέρεται, σύμφωνα με μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, ότι οι αμοιβές σε ζημιογόνους τομείς εντάσεως εργασίας κινούνται στα ίδια επίπεδα με τους κλάδους κεφαλαιακής εντάσεως.

3η Ρύθμιση: Για τις δημόσιες επιχειρήσεις που εμφανίζουν αρνητικά αποτελέσματα ή επιχορηγούνται από το Δημόσιο προβλέπεται η προσφυγή στην διαιτησία με κοινή απόφαση εργαζομένων και επιχείρησης και μετά από σύμφωνη γνώμη της Διυπουργικής Επιτροπής Δημοσίων Επιχειρήσεων και Οργανισμών.

Η προτεινόμενη ρύθμιση, η οποία αποκαθιστά την ισορροπία και δεν καταργεί τις συλλογικές διαπραγματεύσεις, έχει ως στόχους:

1ον: την εξυγίανση και τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου των εργασιακών διαπραγματεύσεων στις ΔΕΚΟ, και

2ον: την προσαρμογή και ευθυγράμμιση με τη διεθνή πρακτική.

Είναι γεγονός ότι η μονομερής προσφυγή στον Οργανισμό Μεσολάβησης και Διαιτησίας (Ο.ΜΕ.Δ.), θεσμού χρήσιμου κατά τα άλλα και κοινωνικά ιδιαίτερα σημαντικού, είναι μια ελληνική πρακτική και δεν βρίσκει εφαρμογή σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Μάλιστα, τα τελευταία δέκα χρόνια παρατηρείται κατάχρηση της δυνατότητας μονομερούς προσφυγής, η οποία έχει ουσιαστικά οδηγήσει στην κατάργηση της αρχής της ελεύθερης και συλλογικής διαπραγμάτευσης.

Έτσι, το υπάρχον θεσμικό πλαίσιο έχει οδηγήσει κατά καιρούς σε εξαιρετικά υψηλές αυξήσεις, ενώ έχουν αποφασιστεί και παροχές, όπως αυξημένα επιδόματα και εφάπαξ για την συνταξιοδότηση.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, μετά τις προσφυγές που έγιναν στη διαιτησία και με τις μεγάλες αυξήσεις, το κόστος μισθοδοσίας για το σύνολο των ΔΕΚΟ να ανέλθει στο 75% των λειτουργικών τους εξόδων, από 67% το 2005.

Τα κενά της υπάρχουσας διαδικασίας έχουν ήδη επισημανθεί από την Διεθνή Οργάνωση Εργασίας από το 2003, η οποία έχει προβεί σε σχετικές συστάσεις προς την Ελλάδα για την τροποποίηση και βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου της διαιτησίας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ακούω πολλές φορές συναδέλφους της Αντιπολίτευσης να ισχυρίζονται ότι αυτές και αντίστοιχες μεταβολές στις εργασιακές σχέσεις στις δημόσιες επιχειρήσεις έχουν ως στόχο, τελικά, την παράδοσή τους σε ιδιώτες.

Με αυτό το σκεπτικό όμως ουσιαστικά οι αγαπητοί Συνάδελφοι ομολογούν ότι οι εργαζόμενοι στις ΔΕΚΟ είτε πλεονάζουν είτε αμοίβονται καλύτερα, και συνεπώς λόγω αυτού, οι επιχειρήσεις κινούνται με παθητικό.

Όμως γνώμονας των πρωτοβουλιών της κυβέρνησης είναι η αποτελεσματική λειτουργία των δημοσίων επιχειρήσεων προς όφελος όλων των πολιτών.

Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και παραγωγικότητας αυτών.

Η βελτίωση της οικονομικής αποτελεσματικότητας.

Βασικοί στόχοι της προτεινόμενης τροπολογίας είναι η ενίσχυση της ευελιξίας της αγοράς εργασίας και στο δημόσιο τομέα και ο εξορθολογισμός των δαπανών.

Οι επιλογές δεν είναι εύκολες.

Τα διλλήμματα σκληρά.

Η κυβέρνηση όμως τα αντιμετωπίζει με ορθή λογική, συνετή διαχείριση και υπευθυνότητα.