Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης...

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής για την «Πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας και άλλες διατάξεις»

Η νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες αποτελεί φαινόμενο μεγάλης και διαβρωτικής νοσηρότητας.

Πλήττει τις βάσεις της οικονομικής και κοινωνικής ζωής.

Ενισχύει τη συλλογική ανασφάλεια.

Υποσκάπτει την κοινωνική συνοχή.

Το μέγεθος του φαινομένου, σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, κυμαίνεται από το 2% έως το 5% του παγκόσμιου ΑΕΠ.

Οι σοβαρές διαστάσεις που έχει λάβει το πρόβλημα παγκοσμίως και οι σύγχρονοι μέθοδοι που ακολουθούν τα κυκλώματα που νομιμοποιούν έσοδα από εγκληματικές δραστηριότητες, επιβάλλουν τη συστηματική συνεργασία των κρατών και τη λήψη πρωτοβουλιών για την αντιμετώπισή του.

Στόχος πρέπει να είναι η παρεμπόδιση της ενίσχυσης της δομής, ανάπτυξης και επέκτασης του φαινομένου του ξεπλύματος χρήματος και της απόκτησης οικονομικής, κοινωνικής και πολιτικής ισχύος της εγκληματικής οργάνωσης.

Στο πλαίσιο αυτό δικαιολογείται η ενίσχυση και ο εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, η εισαγωγή νέων θεσμών και οργάνων και η βελτίωση του συστήματος δίωξης και εκδίκασης των συναφών εγκλημάτων.

Αυτός είναι και ο στόχος του παρόντος νομοθετικού πονήματος.

Με τον παρόντα νόμο επιδιώκεται η βελτίωση, ενίσχυση και αναβάθμιση των μηχανισμών της χώρας για την πρόληψη και την καταστολή των αδικημάτων της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, αλλά και η προστασία της ακεραιότητας και της φήμης του χρηματοπιστωτικού τομέα από τα ανωτέρω αδικήματα.

Για την επίτευξη αυτών των στόχων:

1ον: Ενσωματώνονται στην ελληνική έννομη τάξη οι διατάξεις της Τρίτης Οδηγίας 2005/60/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Οδηγίας 2006/70/ΕΚ της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

2ον: Εγκολπώνονται στο σχέδιο νόμου οι συστάσεις της Ομάδας Χρηματοπιστωτικής Δράσης (FinanceActionTaskForce – FATF), του πλέον αναγνωρισμένου διεθνούς φορέα για τη θέσπιση διεθνών κριτηρίων και προτύπων για την αντιμετώπιση αυτών των αδικημάτων.

Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα, το Δεκέμβριο του 2006, ο συγκεκριμένος φορέας αξιολόγησε τη χώρα μας και την έθεσε σε καθεστώς παρακολούθησης, επισημαίνοντας τις αδυναμίες σε νομοθετικό, κανονιστικό, λειτουργικό, αστυνομικό και δικαστικό επίπεδο.

3ον: Υιοθετούνται και εισάγονται στο νομοσχέδιο νέες σημαντικές εθνικές διατάξεις.

Διατάξεις που δεν προβλέπονται στο ισχύον διεθνές και ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, αλλά καλύπτουν οργανωτικές και λειτουργικές ανάγκες.

4ον: Συγκεντρώνονται και ταξινομούνται όλες οι κείμενες διατάξεις σε ένα ενιαίο και εύχρηστο κείμενο.

Έτσι αποφεύγεται η συνθετότητα του κανονιστικού πλαισίου, ενός πλαισίου το οποίο είναι ήδη αρκετά ευρύ και διογκώνεται περαιτέρω με την ευκαιρία κάθε νέας νομοθετικής τροποποίησης ή συμπλήρωσής του.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το υπό συζήτηση και ψήφιση σχέδιο νόμου περιλαμβάνει πενήντα έξι άρθρα. Εμπεριέχει σημαντικές διατάξεις και όχι μόνο το άρθρο 7 στο οποίο αναφέρονται οι συνάδελφοι της Αντιπολίτευσης, με εξαίρεση τη δομημένη τοποθέτηση του συναδέλφου κ. Βορίδη.

Στην αρμόδια Επιτροπή ο Γραμματέας της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών αναφέρθηκε με θετικά σχόλια για το σύνολο του υπό συζήτηση νομοσχεδίου.

Κωδικοποιημένα:

1ον: Η σύσταση Επιτροπής, υπό την εποπτεία του Υπουργού Οικονομίας και Οικονομικών, με την επωνυμία «Επιτροπή καταπολέμησης της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».

Στο σχετικό άρθρο του νομοσχεδίου διευρύνονται οι αρμοδιότητες της Επιτροπής, σε σχέση με την υπάρχουσα αρχή.

Ξεκαθαρίζονται οι προανακριτικές δραστηριότητές της.

Ενισχύεται η διοικητική και οικονομική αυτοτέλειά της, ώστε η Επιτροπή να λειτουργεί με μεγαλύτερη ταχύτητα, αποτελεσματικότητα και ευελιξία.

Επιδιώκεται η καλύτερη συνεργασία της με την τακτική Δικαιοσύνη και τις εισαγγελικές αρχές.

2ον: Η σύσταση, στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών, Επιτροπής με την επωνυμία «Επιτροπή επεξεργασίας στρατηγικής και πολιτικών για την αντιμετώπιση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».

Το έργο της Επιτροπής βασικά συνίσταται:

  • Στην προετοιμασία και στο σχεδιασμό συγκεκριμένων πολιτικών για την αντιμετώπιση εντοπισμένων αδυναμιών στο γενικό μηχανισμό της χώρας.
  • Στη μελέτη και στο σχεδιασμό των απαραίτητων μέτρων νομοθετικής, κανονιστικής και οργανωτικής φύσεως για τη βελτίωση του εποπτικού πλαισίου και τη συμμόρφωση της χώρας μας με τα διεθνή πρότυπα και τις απαιτήσεις.
  • Στην παρακολούθηση των σχετικών εξελίξεων σε διεθνείς οργανισμούς και φορείς.
  • Στην ανάπτυξη πρωτοβουλιών συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα.

3ον: Η σύσταση ειδικού φορέα με την επωνυμία «Φορέας διαβούλευσης ιδιωτικού τομέα για την αντιμετώπιση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».

Η δημιουργία του φορέα αυτού αποτελεί σημαντικό βήμα για το συντονισμό των φορέων εκπροσώπησης των κατηγοριών των υπόχρεων προσώπων.

Η ενεργοποίηση του ιδιωτικού τομέα της οικονομίας και η ευαισθητοποίηση των νομικών και φυσικών προσώπων που οφείλουν να παρακολουθούν συναλλαγές και δραστηριότητες των πελατών τους για τον εντοπισμό ύποπτων περιπτώσεων που ενδέχεται να συνδέονται με ξέπλυμα χρήματος και χρηματοδότηση τρομοκρατίας είναι σημαντική παράμετρος των ασκούμενων πολιτικών για την αποτελεσματική αντιμετώπιση των αδικημάτων αυτών.

Βασικές δραστηριότητες και δράσεις του φορέα είναι:

  • Η συνεργασία και διαβούλευση των συμμετεχόντων για την αποτελεσματική εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.
  • Η ανταλλαγή εμπειρίας και γνώσης επί των διεθνών εξελίξεων.
  • Η μελέτη συγκεκριμένων προβλημάτων και η εξέταση της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων διαδικασιών, μέτρων και πρακτικών.

4ον: Η βελτίωση της συνεργασίας στη διενέργεια κοινών ελέγχων και στη διαδικασία ανταλλαγής πληροφοριών εμπιστευτικής φύσεως ή μη μεταξύ των αρμοδίων φορέων και αρχών, μέσω συγκεκριμένων διαύλων και με τήρηση της εμπιστευτικότητας.

5ον: Η αντιμετώπιση ορισμένων κινδύνων που προέρχονται από πρόσωπα, συναλλαγές και δραστηριότητες που θεωρούνται ευάλωτα στο ξέπλυμα χρήματος και στη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.

Μεταξύ αυτών των περιπτώσεων είναι η αγορά ακινήτων, οι εξωχώριες εταιρείες, οι μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, και γενικά οι εταιρείες που λαμβάνουν εθνικές, κοινοτικές ή άλλες επιχορηγήσεις, επιδοτήσεις ή παροχές.

6ον: Η ενίσχυση των διατάξεων περί δέουσας επιμέλειας των υπόχρεων προσώπων έναντι των πελατών τους.

Τα υπόχρεα πρόσωπα θα πρέπει να τηρούν μία διαδικασία για την πιστοποίηση της ταυτότητας και την επαλήθευση των στοιχείων των πελατών τους σε περίπτωση ύπαρξης αμφιβολιών πριν από τη διενέργεια συναλλαγών και τη σύναψη επιχειρηματικών σχέσεων.

7ον: Η ορθολογικοποίηση των ποινικών κυρώσεων και η θέσπιση αναλογικών, αποτελεσματικών και αποτρεπτικών διοικητικών κυρώσεων κατά των υπόχρεων προσώπων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Θεωρώ ότι το σχέδιο νόμου αποτελεί μια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία της κυβέρνησης στην κατεύθυνση θωράκισης της πολιτείας έναντι των φαινομένων ξεπλύματος χρήματος.

Το παρόν νομοθετικό πόνημα ενσωματώνει ευρωπαϊκές ρυθμίσεις και ευθυγραμμίζεται με τις συστάσεις διεθνώς αναγνωρισμένων φορέων.

Αναβαθμίζει τη λειτουργικότητα και αποτελεσματικότητα των σχετικών εποπτικών μηχανισμών.

Δημιουργεί νέες ευδιάκριτες αρχές.

Αντιμετωπίζει αρκετά από τα προβλήματα, ερμηνευτικά, δογματικά αλλά και εφαρμοστικά της κείμενης νομοθεσίας.

Για τους λόγους αυτούς προτείνω την ψήφισή του.