Απογευματινή: Ένωση για τη Μεσόγειο – Το νέο στοίχημα για την Ευρώπη

Απογευματινή: Ένωση για τη Μεσόγειο – Το νέο στοίχημα για την Ευρώπη

Μόλις πριν από λίγες ημέρες οι ηγέτες 43 κρατών συμφωνήσαν στη δημιουργία της «Ένωσης για τη Μεσόγειο» ή της «Διαδικασίας της Βαρκελώνης: Ένωση για τη Μεσόγειο», αξιοποιώντας τα κεκτημένα της ευρωμεσογειακής συνεργασίας που ξεκίνησε το 1995 με τη «Διαδικασία της Βαρκελώνης» και προσδίδοντας μία νέα δυναμική για τη συμπλήρωση των κενών και παραλείψεων της εν λόγω διαδικασίας. Η πρόοδος της ευρωμεσογειακής συνεργασίας στο πλαίσιο της «Διαδικασία της Βαρκελώνης» δύναται να χαρακτηριστεί ως μη ικανοποιητική, καθώς η σημερινή κατάσταση απέχει σημαντικά από τους στόχους της ευρωπαϊκής πολιτικής για τις χώρες της Μεσογείου, όσον αφορά την εδραίωση μίας περιοχής ειρήνης και σταθερότητας, τη δημιουργία μίας ζώνης οικονομικής συνεργασίας και ευημερίας, και τη σύσφιξη των σχέσεων των λαών της περιοχής μέσω μίας ευρύτερης κοινωνικο-πολιτιστικής συνεργασίας. Η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ), αναγνωρίζοντας το έλλειμμα προόδου στις ευρωμεσογειακές σχέσεις και τη σημαντικότητα της περιοχής στο πλαίσιο του παγκόσμιου ενεργειακού και περιβαλλοντικού συστήματος, επαναφέρει στο επίκεντρου του ενδιαφέροντός της τη Μεσόγειο και τα προβλήματά της έπειτα από μία μακρά περίοδο που η προσοχή της ήταν στραμμένη στην Ανατολική Ευρώπη.
Το ιδιαιτέρως φιλόδοξο πρόγραμμα για την «Ένωση για τη Μεσόγειο» επιδιώκει την σύσφιξη των δεσμών μεταξύ της ΕΕ και των παροικούντων τη Μεσόγειο γειτόνων της, προωθώντας την ενεργό συμμετοχή (μέσω της διπλής προεδρίας και κοινών αρμοδιοτήτων/υποχρεώσεων) και των 43 κρατών της νέας «ένωσης» σε ένα ευρύτερο πλαίσιο προσπαθειών για την εδραίωση της ειρήνης, του κράτους δικαίου, της αλληλεγγύης και της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της Συνόδου Κορυφής του Παρισιού, οι αρχικοί τομείς της νέας πρωτοβουλίας για την ευρωμεσογειακή συνεργασία αφορούν α) την απορρύπανση της Μεσογείου, β) την ανάπτυξη θαλάσσιων και οδικών αξόνων για την ενδυνάμωση της κινητικότητας εμπορευμάτων και πολιτών, γ) την προώθηση προγραμμάτων για την ηλιακή ενέργεια στα νότια παράλια της Μεσογείου, δ) την εκπαιδευτική συνεργασία, ε) την υποστήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων μέσω της Mediterranean Business Development Initiative, και ζ) την πολιτική προστασία και αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών. Ωστόσο, βασικός άξονας των προσπαθειών του Προέδρου Σαρκοζί και των άλλων ευρωπαίων ηγετών διαφαίνεται να είναι η εδραίωση ενός κοινού βήματος διαλόγου και μίας διαδικασίας διαβούλευσης για την ειρηνική και πολιτική επίλυση των έντονων συγκρούσεων στην περιοχή, οι οποίες, σύμφωνα με τους περισσότερους αναλυτές, αποτέλεσαν και το βασικό εμπόδιο την προώθηση της «Διαδικασία της Βαρκελώνης».
            Η Ελλάδα, από την πρώτη στιγμή, αποτέλεσε θερμό υποστηρικτή της πρωτοβουλίας του Γάλλου Προέδρου, καθώς, ως ένα από τα μεσογειακά κράτη-μέλη της ΕΕ, έχει άμεσα συμφέροντα στην ευρύτερη περιοχή και διατηρεί ιστορικούς δεσμούς φιλίας με τους μεσογειακούς λαούς, ενώ διαχρονικά υποστηρίζει και επιδιώκει την ειρηνική και πολιτική επίλυση των προβλημάτων της περιοχής. Συγκεκριμένα, η ανάπτυξη ενός δικτύου θαλάσσιων διαδρομών στη Μεσόγειο, και ιδιαίτερα στην Ανατολική Μεσόγειο, επιτρέπει στην χώρα μας να ενισχύσει το ρόλο της στις θαλάσσιες μεταφορές και να καταστεί κόμβος για τη θαλάσσια μετακίνηση αγαθών και προσώπων, αξιοποιώντας τους λιμένες της, τις υποδομές της και την ανεπτυγμένη ναυτιλιακή της βιομηχανία. Παράλληλα, σημαντικό είναι το ελληνικό ενδιαφέρον για την προώθηση προγραμμάτων και σχεδίων συνεργασίας στον τομέα της ηλιακής ενέργειας στο πλαίσιο των προσπαθειών για την ανάπτυξης εναλλακτικών πηγών ενέργειας, ενώ είναι αυτονόητο το έντονο ενδιαφέρον της Ελλάδας για κάθε πρωτοβουλία που αφορά τη περιβαλλοντική προστασία της Μεσογείου και την ευρωμεσογειακή συνεργασία σε θέματα πολιτικής προστασίας σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών – των οποίων η χώρα μας είναι συχνά θύμα.
            Η «Ένωση για τη Μεσόγειο» δεν είναι η λύση στα μεγάλα και χρόνια προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα νότια και ανατολικά παράλια της Μεσογείου. Ωστόσο, η «νέα» Ένωση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός μακροπρόθεσμου και σταθερού πλαισίου ευρωμεσογειακής συνεργασίας που θα προωθεί τη διαβούλευση για την επίλυση ζητημάτων όπως, η κλιματική αλλαγή, η μόλυνση του περιβάλλοντος, η πρόσβαση στους υδάτινους πόρους, οι πηγές ενέργειας, οι υποδομές, ο πολιτισμικός διάλογος, η μετανάστευση και τα ανθρώπινα δικαιώματα, θέτοντας – ουσιαστικά – τη βάση για την προώθηση της ειρήνης, της ευημερίας και της πολυπόθητης σταθερότητας στην περιοχή. Η Μεσόγειος βρίσκεται στο επίκεντρο όλων των προαναφερθέντων καθοριστικών για το μέλλον της ΕΕ ζητημάτων, καθιστώντας της «Ένωση για τη Μεσόγειο» το νέο μεγάλο στοίχημα της ΕΕ μετά τη διεύρυνσή της προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ένα μεγάλο στοίχημα, στο οποίο η Ελλάδα αξίζει και οφείλει να επενδύσει.