Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής επί της πρότασης για τη διεξαγωγή Δημοψηφίσματος

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής επί της πρότασης για τη διεξαγωγή Δημοψηφίσματος

Το Ελληνικό Κοινοβούλιο καλείται σήμερα να συζητήσει και να αποφασίσει επί της πρότασης που κατέθεσαν τα κόμματα της Αντιπολίτευσης για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.

Δημοψηφίσματος για την Κύρωση της Συνθήκης της Λισσαβώνας.

Η εν λόγω πρωτοβουλία αποτελεί μια ακόμα άσκηση κοινοβουλευτικού ακτιβισμού.

Συγχέει τη διατύπωση πολιτικών με τις διαδικασίες.

Υποκρύπτει άρνηση ανάληψης ευθύνης.

Συνιστά κίνηση πολιτικού εντυπωσιασμού.

Ενέχει στοιχεία φθηνής δημαγωγίας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ο θεσμός του δημοψηφίσματος διανθίζει, είναι αλήθεια, κατά καιρούς τον πολιτικό και συνταγματικό μας λόγο.

Αποτελεί έκφραση της άμεσης δημοκρατίας.

Φέρνει πιο κοντά τους πολίτες στη διαδικασία λήψης συλλογικών αποφάσεων.

Εμπλουτίζει το πολιτικό μας σύστημα με νέες μορφές ενεργοποίησης της λαϊκής κυριαρχίας.

Αν όμως το αίτημα για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος δεν συνδυασθεί και δεν τεκμηριωθεί με νομικά και πολιτικά επιχειρήματα, η πραγματοποίησή του υποσκάπτει αντί να δυναμώνει το πολίτευμα της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας.

Και κάτι τέτοιο ισχύει στην πρόταση που έχει κατατεθεί για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος επί της Κύρωσης της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης.

Πιο συγκεκριμένα:

1ον: Η συγκεκριμένη πρόταση αλλοιώνει την αντιπροσωπευτικότητα του θεμελίου της Δημοκρατίας, του Κοινοβουλίου.

Θυμίζω ότι πριν 10 χρόνια ο τέως Πρωθυπουργός κ. Σημίτης απέφυγε να θέσει σε δημοψήφισμα την ένταξη της χώρας στην Ο.Ν.Ε. και την υιοθέτηση του ευρώ, αναφέροντας χαρακτηριστικά στη Βουλή:

«Είναι πάγια τακτική ότι στην Ελλάδα δεν αποφασίζονται τα θέματα των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με δημοψήφισμα, αλλά μέσα από τις διαδικασίες που προβλέπονται στο Σύνταγμα από τη Βουλή».

Την ίδια τακτική ακολούθησε και ο Πρωθυπουργός κ. Καραμανλής στην αντίστοιχη πρόταση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος επί του «Ευρωπαϊκού Συντάγματος».

Συνεπώς, ορθώς στη χώρα μας, οι πολιτικές ηγεσίες επιλέγουν την κοινοβουλευτική ευθύνη ενώπιον των αντιπροσωπευτικών θεσμών.

2ον: Το δημοψήφισμα, αποτελεί, πολλές φορές στην πράξη, επίφαση δημοκρατίας, ιδιαίτερα όταν η συμμετοχή των πολιτών είναι χαμηλή και η ενημέρωσή τους ελλιπής.

Οι περισσότεροι ψηφοφόροι στην Ιρλανδία, όπως οι ίδιοι ομολογούσαν σε σχετικές δημοσκοπήσεις και κατέγραψαν τα μέσα ενημέρωσης, προσήλθαν στις κάλπες με άγνοια για το ουσιαστικό περιεχόμενο του πολυσέλιδου κειμένου το οποίο εκαλούντο να αποδεχθούν ή να απορρίψουν.

3ον: Η άμεση προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία δεν προσιδιάζει σε ζητήματα που είναι από τη φύση τους περίπλοκα, όπως είναι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη.

Και αυτό διότι όταν αυτά τίθενται σε απλοποιημένη διλημματική μορφή, είναι εξαιρετικά δύσκολο να εντοπιστούν και να προβλεφθούν εγκαίρως οι επιπτώσεις ενός «ναι» ή ενός «όχι».

Είναι γεγονός ότι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη είναι ένα μεγάλο, περίπλοκο και δύσκολο πόνημα, η κατανόηση και κριτική του οποίου απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή και μελέτη από τους πολίτες.

Έτσι δεν είναι αντικειμενικά εφικτό να συμπυκνωθεί το σύνολο της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας της Συνθήκης σ’ ένα απλό ερώτημα.

4ον: Ένα δημοψήφισμα πρέπει να στηρίζεται σε ένα σαφές, σε ένα διακριτό δίλημμα.

Ένα δίλημμα που να εμπεριέχει σοβαρές, αξιόπιστες και εφικτές εναλλακτικές προτάσεις ώστε οι πολίτες να σταθμίσουν τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα της κάθε μιας και να καταλήξουν σε κάποιο συμπέρασμα.

Όμως αυτές οι εναλλακτικές προτάσεις απουσιάζουν από το εγχείρημα της θεσμικής αναμόρφωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

5ον: Η Συνθήκη, για να δανεισθώ φράσεις από συνέντευξη του Κοινοβουλευτικού Εκπροσώπου του Κόμματος της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σε Κυριακάτικη εφημερίδα, «αποτελείται από διάφορα κεφάλαια που αφορούν διάφορες συγκεκριμένες επιλογές».

Έτσι, σε περίπτωση πραγματοποίησης δημοψηφίσματος επί της Συνθήκης, η όποια διαφωνία με κάποια στοιχεία της θα κατέληγε σε απόρριψη του συνόλου της.

6ον: Η έκβαση του δημοψηφίσματος εξαρτάται κάθε φορά και από την πολιτική συγκυρία.

Χαρακτηριστικά, ο Γάλλος Πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν είχε πει ότι «οι πολίτες στα δημοψηφίσματα απαντούν συνήθως για όλα εκτός από το ερώτημα που τους τίθεται».

Σήμερα, η Συνθήκη μπορεί να καταστεί το μέσο έκφρασης της λαϊκής δυσφορίας για ζητήματα που απασχολούν τους Ευρωπαίους πολίτες, όπως είναι η ακρίβεια, η ανεργία, η υστέρηση των εισοδημάτων, η κοινωνική ασφάλιση, η μετανάστευση, το περιβάλλον.

7ον: Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη δεν τροποποιεί δραστικά τη βασική δομή της Ένωσης.

Διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα σε κεντρικούς θεσμούς και εθνικές αρχές.

Δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει το εθνικό κράτος με ένα άλλο κρατικό μόρφωμα.

Συνεπώς η Κύρωση της Συνθήκης από τη χώρα μας αποτελεί μια επιβεβαίωση της ευρωπαϊκής πορείας της.

Για τους υποστηρικτές της διεξαγωγής δημοψηφίσματος, αυτό θα είχε νόημα πριν από την προσχώρηση της Ελλάδας στην τότε Ε.Ο.Κ. και πριν από την κύρωση της Συνθήκης για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τότε όμως, ευτυχώς, ήταν άλλες οι επιλογές τους.

8ον: Για την κύρωση της Συνθήκης ακολουθήθηκε η πάγια κοινοβουλευτική πρακτική όλων των προηγούμενων χρόνων και σε όλα τα βήματα της ευρωπαϊκής πορείας της χώρας μας.

Ακολουθήθηκε η πρακτική όλων των κρατών-μελών της Ένωσης, πλην της Ιρλανδίας.

Θεωρώ ότι είναι ατυχής η δήλωση του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, με αφορμή το αποτέλεσμα στο δημοψήφισμα της Ιρλανδίας, ότι «οι μεγάλες αποφάσεις δεν περνάνε στα κρυφά».

Εκτός και να πλέον θεωρεί η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι όλες οι μεγάλες αποφάσεις που επικυρώθηκαν από το Ελληνικό Κοινοβούλιο επί κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ ελήφθησαν στα κρυφά.

Προσωπικά, δεν το πιστεύω, δεν το συμμερίζομαι.

9ον: Η Συνθήκη έχει ήδη επικυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο, με τη θετική ψήφο και της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης.

Είναι τουλάχιστον ακατανόητη η στάση της να ζητά δημοψήφισμα, στο οποίο και πάλι θα εκφρασθεί θετικά, με μοναδικό επιχείρημα την πληρέστερη ενημέρωση των πολιτών.

Ο δημόσιος διάλογος είναι χρήσιμος και η ενημέρωση απαραίτητη.

Τίποτα δεν εμποδίζει να γίνει μια πιο ουσιαστική συζήτηση, χωρίς τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Για αυτούς τους λόγους δεν συμφωνώ με τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος επί της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης.

Συνθήκης που είναι το αποτέλεσμα μιας σκληρής διαπραγμάτευσης.

Ενός μεγάλου και σύνθετου συμβιβασμού.

Συμβιβασμού όμως με θετικό πρόσημο για την Ευρώπη. Για την Ελλάδα.

Για την Ελλάδα που υποστηρίζει και ενισχύει την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Που επιθυμεί μια πιο ουσιαστική πολιτικοποίηση της ενοποιητικής διαδικασίας.

Που συμμετέχει και συμβάλλει καθοριστικά στις προσπάθειες για την υπέρβαση των δυσκολιών, της στασιμότητας και της εσωστρέφειας.

Ιδιαίτερα σε μία περίοδο που οι διαφορές είναι πιο ορατές, η σύγκλιση πιο δύσκολη, η κοινή πορεία καθόλου αυτονόητη.