Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Κύρωση Συνθήκης της Λισσαβώνας»

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Κύρωση Συνθήκης της Λισσαβώνας»

Η Συνθήκη της Λισσαβώνας, γνωστή και ως «Μεταρρυθμιστική Συνθήκη», ολοκληρώνει τις πολυετείς προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαμόρφωση της θεσμικής δομής και τον καθορισμό της ταυτότητάς της.

Επισφραγίζει την έξοδο της Ένωσης από μια παρατεταμένη περίοδο σκεπτικισμού, στασιμότηταςκαι εσωστρέφειας.

Επιχειρεί να δώσει μια νέα ώθηση στη θεσμική αναμόρφωσή της.

Επιδιώκει να ενισχύσει την ενοποιητική διαδικασία, ώστε η Ευρώπη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά, με ενιαία φωνή και ισχυρή παρουσία, τις νέες, μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Αν και σημειολογικά δεν φαντάζει τόσο φιλόδοξη όσο το σχέδιο Συντάγματος, η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη έχει διατηρήσει πολλές από τις καινοτομίες του, κάνοντας όμως την απαραίτητη στροφή προς τον πραγματισμό.

Καινοτομίες που ήταν αποτέλεσμα μιας ιδιαίτερα δημοκρατικής και πλουραλιστικής διαδικασίας, που στην ουσία της αμφισβήτησε τον ελιτίστικο πολιτικό πατερναλισμό ή πεφωτισμένο δεσποτισμό που κυριαρχούσε στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Είναι γεγονός ότι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη δεν τροποποιεί δραστικά τη βασική δομή της Ένωσης.

Διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα σε κεντρικούς θεσμούς και εθνικές αρχές.

Δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει το εθνικό κράτος με ένα άλλο κρατικό μόρφωμα.

Καθιερώνει πιο απλούς και ξεκάθαρους κανόνες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.

Αναβαθμίζει το ρόλο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Ενδυναμώνει την ενεργό συμμετοχή των Εθνικών Κοινοβουλίων στην ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία.

Υπογραμμίζει την αξία της Ένωσης ως κοινότητας αξιών.

Αποδίδει μεγαλύτερο ρόλο στα ευρωπαϊκά όργανα σε θέματα ασύλου, μετανάστευσης, αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας.

Ενσωματώνει τις κλιματολογικές αλλαγές στην περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης.

Ενισχύει την ενεργειακή αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών της Ένωσης.

Επιδιώκει τη βιώσιμη και ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη, μέσω μιας ανταγωνιστικής κοινωνικής οικονομίας της αγοράς.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη επιφέρει μεν κάποιες οριακές βελτιώσεις, αλλά δεν τροποποιεί τα βασικά χαρακτηριστικά του οικονομικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτό διαμορφώθηκε ιδίως μετά το Μάαστριχτ, τροποποιήθηκε και κωδικοποιήθηκε με τη Συνθήκη της Νίκαιας το 2000, και ισχύει σήμερα.

Δεν αλλάζει βασικές αρχές, κανόνες, θεσμούς και κατανομές εξουσιών που ρυθμίζουν τη συνεργασία στην οικονομική πολιτική, δηλαδή την εσωτερική αγορά και την πολιτική ανταγωνισμού, τη νομισματική ένωση και το ευρώ, την κοινωνική πολιτική και την πολιτική συνοχής.

Επιδιώκει την ικανοποίηση, σε ένα μέσο μίγμα, των αιτημάτων της ανοικτής και δημοκρατικής Ευρωπαϊκής κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

Για την επίτευξη αυτών των στόχων έχουν τεθεί κάποιοι γενικοί προσανατολισμοί οικονομικών πολιτικών για όλα τα κράτη-μέλη της Ένωσης, με βασικούς άξονες την υλοποίηση της στρατηγικής της Λισσαβώνας και την ενίσχυση της Ευρωπαϊκής οικονομίας, με εφαλτήριο την υιοθέτηση συγκεκριμένων μακροοικονομικών πολιτικών και την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

Όπως τονίζεται και στο Άρθρο 2 της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης «η Ένωση εργάζεται για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρώπης με γνώμονα την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα των τιμών, την άκρως ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την κοινωνική πρόοδο, και το υψηλό ποσοστό προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος».

Ιδιαίτερα σε ότι αφορά την «κοινωνική διάσταση» της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

  • παραπέμπει στο Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων,
  • τοποθετεί ρητά τη κοινωνική συνοχή και πτυχές της κοινωνικής πολιτικής στις συντρέχουσες αρμοδιότητες της Ένωσης και
  • διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της συνήθους νομοθετικής διαδικασίας σε νέα ζητήματα κοινωνικής πολιτικής.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Ελλάδα, για να δανεισθώ λέξεις από την τοποθέτηση του Προέδρου της Γαλλικής Δημοκρατίας από αυτό το βήμα, έχει τεθεί, ως χώρα, στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Συνεπής στον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό, υποστηρίζει και ενισχύει την εμβάθυνση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Την ενδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης και της αποτελεσματικής λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών.

Τη διατήρηση της ειρήνης και σταθερότητας στην Ευρώπη.

Την ενίσχυση της ευημερίας των πολιτών της.

Με βάση αυτές τις αρχές και προτεραιότητες, οι Ελληνικές κυβερνήσεις και ένα μεγάλο φάσμα του πολιτικού συστήματος της χώρας έχουν υποστηρίξει σθεναρά όλες τις πρωτοβουλίες απεγκλωβισμού από τη στασιμότητα που χαρακτηρίζει το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα τα τελευταία χρόνια.

Έχουν συμβάλλει καθοριστικά στις προσπάθειες για την υπέρβαση των δυσκολιών.

Συμμετείχαν, με εποικοδομητικό πνεύμα, καθ’ όλη την περίοδο των διαβουλεύσεων.

Διατήρησαν ενεργό, ουσιαστικό και σε ορισμένες περιπτώσεις πρωταγωνιστικό ρόλο στην ολοκλήρωση αυτής της μακράς, επίπονης,αλλά καθοριστικής διαδικασίας για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα αποτελέσματα αυτής της διαδικασίας κρίνονται θετικά και για τα ελληνικά συμφέροντα, όπως είναι:

  • Η ενδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ένωσης, μέσω της ενίσχυσης του ρόλου των Εθνικών Κοινοβουλίων στη λειτουργία της Ένωσης.
  • Η διασφάλιση της ισότιμης εκπροσώπησης των κρατών-μελών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
  • Η ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης των πολιτικών της Ένωσης.
  • Η θέσπιση των θεμελίων για την άσκηση Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας, και ιδιαίτερα για την άσκηση Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας.
  • Η ενίσχυση των προϋποθέσεων και των κριτηρίων για την ένταξη ενός κράτους στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Η προώθηση ευρωπαϊκών πολιτικών σε θέματα εξωτερικών συνόρων, μετανάστευσης και ασύλου.
  • Η προσθήκη της εδαφικής διάστασης στο πλαίσιο προαγωγής της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ένωσης και η ρητή αναφορά στις νησιωτικές και ορεινές περιοχές.
  • Η ενίσχυση παραγωγικών τομέων, όπως είναι ο πολιτισμός και ο τουρισμός, κρίσιμων για την ανάπτυξη της χώρας.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Βέβαια, όπως χαρακτηριστικά τόνισε και ο κ. Πρόεδρος της Βουλής, οι Έλληνες θα θέλαμε η διαδικασία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης να προχωρήσει πέρα απ’ όσα προτείνει και διασφαλίζει η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη.

Επιθυμούμε μια Ευρώπη περισσότερο πολιτική, κοινωνική, δημοκρατική.

Οραματιζόμαστε την πολιτική ένωση της Ευρώπης.

Ένα όραμα που να απαντά πειστικά στις αγωνίες, στις προσδοκίες και στις επιδιώξεις των Ευρωπαίων πολιτών.

Ένα όραμα που θα εδράζεται σε αξίες όπως είναι ο αλληλοσεβασμός και το αίσθημα ευθύνης, η συναίνεση, η ανεκτικότητα και η συμμετοχή, η δικαιοσύνη και η αλληλεγγύη.

Ένα όραμα που θα πείσει ότι η Ευρώπη μπορεί να ανταποκριθεί αποτελεσματικά σε κρίσιμα ζητήματα, όπως είναι η προστασία του περιβάλλοντος, η ενεργειακή πολιτική, η μετανάστευση, η εσωτερική και εξωτερική ασφάλεια, η βελτίωση της ποιότητας ζωής όλων των πολιτών της.

Ένα όραμα που θα επενδύει σταθερά και διαχρονικά στο τρίπτυχο οικονομική ανάπτυξη – απασχόληση – κοινωνική συνοχή.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη δεν λύνει όλα τα προβλήματα.

Αποτελεί όμως ένα μεγάλο και ουσιαστικό βήμα προόδου ώστε να μπορέσει η Ένωση να ανταποκριθεί με επάρκεια στις προκλήσεις και απαιτήσεις μιας διευρυμένης Ευρώπης.

Μιας Ευρώπης δημοκρατικής, διαφανούς, αποτελεσματικής, στην υπηρεσία των Ευρωπαίων πολιτών.

Η Ελλάδα – για ακόμα μία φορά – συνεπής στο όραμα της ισχυρής, ευημερούσας και κοινωνικής Ενωμένης Ευρώπης, καλείται και οφείλει να προχωρήσει στην Κύρωση της νέας ευρωπαϊκής Συνθήκης.