Η Βραδυνή: Μεταρρυθμιστική Συνθήκη -Ένα βήμα προόδου της Ένωσης

Η Βραδυνή: Μεταρρυθμιστική Συνθήκη -Ένα βήμα προόδου της Ένωσης

Η Συνθήκη της Λισσαβώνας, γνωστή και ως «Μεταρρυθμιστική Συνθήκη», ολοκληρώνει τις πολυετείς προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη διαμόρφωση της θεσμικής δομής και τον καθορισμό της ταυτότητάς της, επισφραγίζει την έξοδο της Ένωσης από μια παρατεταμένη περίοδο σκεπτικισμού, στασιμότητας και εσωστρέφειας, και επιδιώκει να ενισχύσει την ενοποιητική διαδικασία, ώστε η Ευρώπη να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά, με ενιαία φωνή και ισχυρή παρουσία, τις νέες, μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας.
Είναι γεγονός ότι η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, αν και δεν μεταβάλλει δραστικά τη βασική δομή της Ένωσης διατηρεί την ισορροπία ανάμεσα σε κεντρικούς θεσμούς και εθνικές αρχές, καθιερώνει πιο απλούς και ξεκάθαρους κανόνες στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, ενδυναμώνει την ενεργό συμμετοχή των Εθνικών Κοινοβουλίων στην ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία, αποδίδει μεγαλύτερο ρόλο στα ευρωπαϊκά όργανα σε θέματα ασύλου, μετανάστευσης, αστυνομικής και δικαστικής συνεργασίας, ενσωματώνει τις κλιματολογικές αλλαγές στην περιβαλλοντική πολιτική της Ένωσης, ενισχύει την ενεργειακή αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών-μελών.
Παράλληλα, η νέα ευρωπαϊκή Συνθήκη επιφέρει μεν κάποιες οριακές βελτιώσεις, αλλά δεν τροποποιεί τα βασικά χαρακτηριστικά του οικονομικού καθεστώτος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως αυτό διαμορφώθηκε ιδίως μετά το Μάαστριχτ, τροποποιήθηκε και κωδικοποιήθηκε με τη Συνθήκη της Νίκαιας το 2000, και ισχύει και σήμερα. Δεν αλλάζει βασικές αρχές, κανόνες, θεσμούς και κατανομές εξουσιών που ρυθμίζουν τη συνεργασία στην οικονομική πολιτική, δηλαδή την εσωτερική αγορά και την πολιτική ανταγωνισμού, τη νομισματική ένωση και το ευρώ, την κοινωνική πολιτική και την πολιτική συνοχής. Βασική επιδίωξη είναι η ικανοποίηση, σε ένα μέσο μίγμα, των αιτημάτων της ανοικτής και δημοκρατικής Ευρωπαϊκής κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Όπως τονίζεται άλλωστε και στο Άρθρο 2 της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης «η Ένωση εργάζεται για τη βιώσιμη ανάπτυξη της Ευρώπης με γνώμονα την ισόρροπη οικονομική ανάπτυξη και τη σταθερότητα των τιμών, την άκρως ανταγωνιστική κοινωνική οικονομία της αγοράς, με στόχο την πλήρη απασχόληση και την κοινωνική πρόοδο, και το υψηλό ποσοστό προστασίας και βελτίωσης της ποιότητας του περιβάλλοντος».
Η Μεταρρυθμιστική Συνθήκη, αν και δεν λύνει όλα τα προβλήματα, αποτελεί ένα μεγάλο και ουσιαστικό βήμα προόδου ώστε να μπορέσει η Ένωση να ανταποκριθεί με επάρκεια στις προκλήσεις και απαιτήσεις μιας διευρυμένης Ευρώπης. Μίας Ευρώπης δημοκρατικής, διαφανούς, αποτελεσματικής, στην υπηρεσία των Ευρωπαίων πολιτών.
Η Ελλάδα, όπως χαρακτηριστικά τόνισε από το βήμα της Βουλής των Ελλήνων ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας, έχει τεθεί, ως χώρα, στην υπηρεσία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και, συνεπής στον ευρωπαϊκό της προσανατολισμό, υποστηρίζει και ενισχύει την ενδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης και της αποτελεσματικής λειτουργίας των ευρωπαϊκών θεσμών, και την ενίσχυση της ευημερίας των πολιτών της. Με βάση αυτές τις αρχές, οι Ελληνικές κυβερνήσεις έχουν υποστηρίξει σθεναρά όλες τις πρωτοβουλίες απεγκλωβισμού από τη στασιμότητα που χαρακτηρίζει το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα τα τελευταία χρόνια, διατηρώντας ενεργό, ουσιαστικό και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πρωταγωνιστικό ρόλο στην ολοκλήρωση αυτής της μακράς, επίπονης, αλλά καθοριστικής διαδικασίας για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το κείμενο που έχει προκύψει από αυτή τη διαδικασία περιλαμβάνει πολιτικές που ικανοποιούν τις ελληνικές θέσεις, όπως είναι η ενδυνάμωση της δημοκρατικής νομιμοποίησης της Ένωσης, η διασφάλιση της ισότιμης εκπροσώπησης των κρατών-μελών στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης των πολιτικών της Ένωσης, η θέσπιση των θεμελίων για την άσκηση Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας και Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας, η προώθηση ευρωπαϊκών πολιτικών σε θέματα εξωτερικών συνόρων, μετανάστευσης και ασύλου, η προσθήκη της εδαφικής διάστασης στο πλαίσιο προαγωγής της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής της Ένωσης και η ρητή αναφορά στις νησιωτικές και ορεινές περιοχές, η ενίσχυση κρίσιμων παραγωγικών τομέων για την ανάπτυξη της χώρας, όπως είναι ο πολιτισμός και ο τουρισμός.
Συνεπώς, το Ελληνικό Κοινοβούλιο, και παρά το γεγονός πως ένα ευρύ φάσμα του πολιτικού συστήματος επιθυμεί και επιδιώκει μια πιο πολιτική Ευρώπη, προχώρησε στην κύρωση της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης, θεωρώντας πως αποτελεί ένα ρεαλιστικό δρόμο για την Ευρώπη του 21ου αιώνα.