Η Ναυτεμπορική: Κρατικά επενδυτικά κεφαλαία και οικονομική πραγματικότητα

Η Ναυτεμπορική: Κρατικά επενδυτικά κεφαλαία και οικονομική πραγματικότητα

Η κρίση που πλήττει τους τελευταίους μήνες τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές έχει τροφοδοτήσει την ακαδημαϊκή συζήτηση αναφορικά με την αποτελεσματική ρύθμιση και εποπτεία των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών. Εφαλτήριο αυτών των συζητήσεων αποτελεί και η εντεινόμενη και διευρυνόμενη δραστηριοποίηση των κρατικών επενδυτικών κεφαλαίων (sovereign wealth funds – ΚΕΚ) στις αναπτυγμένες οικονομίες. Τα ΚΕΚ πρωτοεμφανίστηκαν τη δεκαετία του ‘50 και αποτελούν ουσιαστικά κρατικά επενδυτικά «οχήματα» μεγάλων εξαγωγικών, αναδυόμενων κατά κύριο λόγο, χωρών οι οποίες επενδύουν τα υψηλά συναλλαγματικά τους αποθέματα σε μεγάλο εύρος επιχειρήσεων και άλλων περιουσιακών στοιχείων του εξωτερικού.
Η ταχύτατη ανάπτυξη του συγκεκριμένου κλάδου σε παγκόσμιο επίπεδο, σε συνδυασμό με το καθεστώς διοίκησης των ΚΕΚ, έχουν δημιουργήσει μία σειρά από ανησυχίες στις χώρες υποδοχής αυτών των κεφαλαίων, και στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Πρωταρχικό ζήτημα αποτελεί το σημαντικό έλλειμμα παρεχόμενης πληροφόρησης και διαφάνειας των ΚΕΚ, το οποίο επιτρέπει την ανάπτυξη «εικασιών» ως προς τις τοποθετήσεις των συγκεκριμένων κεφαλαίων στην αγορά. Η έλλειψη πληροφόρησης και διαφάνειας για τις επενδυτικές κινήσεις σε συνδυασμό με το ιδιαίτερα μεγάλο μέγεθος των ΚΕΚ ενισχύει τις ανησυχίες για τη σταθερότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας. Η παραπάνω ανησυχία αποκτά μία έντονα πολιτική διάσταση λόγω του διοικητικού καθεστώτος των ΚΕΚ, καθώς σε περιπτώσεις κρατικής παρέμβασης στη διοίκηση του ιδρύματος δεν είναι ευδιάκριτη η έκταση κατά την οποία οι επενδυτικές επιλογές της διοίκησης γίνονται με γνώμονα τη μεγιστοποίηση των αποδόσεων των επενδύσεων ή βασίζονται σε πολιτικά κίνητρα. Το ζήτημα της πολιτικής σκοπιμότητας αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα όταν τα ΚΕΚ αποκτήσουν τον έλεγχο μεγάλων ιδιωτικών επιχειρήσεων, ενώ γίνεται ακόμα πιο έντονο όταν επιδιώκουν την εξαγορά Ευρωπαϊκών δημοσίων εταιρειών στρατηγικής σημασίας για τα κράτη-μέλη της ΕΕ, δίνοντας μεγαλύτερες διαστάσεις στην ανησυχία.
Συνεπώς, οι ανησυχίες που προκύπτουν από την ενίσχυση του ρόλου των ΚΕΚ στις οικονομίες, καθιστούν απαραίτητη τη δημιουργία ενός ρυθμιστικού πλαισίου για τη δραστηριοποίηση αυτών των κεφαλαίων, η συμβολή των οποίων στη σταθερότητα των χρηματοπιστωτικών αγορών είναι σημαντική, κυρίως σε περιόδους διαταραχών.