Ομιλία με θέμα: «Η πορεία της Ελληνικής οικονομίας»

Ομιλία με θέμα: «Η πορεία της Ελληνικής οικονομίας»

Θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τους οργανωτές της ημερίδας, τη ΔΑΠ-ΝΔΦΚ του Τμήματος Οικονομικής Επιστήμης, για την ιδιαίτερα τιμητική πρόσκληση που μου απύφθηναν να παραστώ στη σημερινή σας συνάντηση και να καταθέσω κάποιες σκέψεις σχετικά με την πορεία της Ελληνικής οικονομίας.
Να τους συγχαρώ για την οργάνωση της εκδήλωσης και να τους ευχηθώ καλή επιτυχία.
Θα ήθελα να ευχαριστώ και όλους εσάς για την σημερινή σας παρουσία.
 
Φίλες και φίλοι,
Είναι γεγονός ότι το τελευταίο χρονικό διάστημα μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν αβεβαιότητες και επηρεάζουν την ανάπτυξη της παγκόσμιας οικονομίας. Κωδικοποιημένα, αυτοί είναι:
  • Η αρρυθμία των χρηµατοπιστωτικών αγορών, η οποία φαίνεται να έχει βάθος και διάρκεια.
  • Η εξασθένηση της Αμερικάνικης οικονομίας και η κρίση στη στεγαστική πίστη.
  • Η άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου, των τροφίμων και των πρώτων υλών. Ενδεικτικά αναφέρω, ότι η τιμή του πετρελαίου από τα 50 δολάρια / βαρέλι τον Ιανουάριο του 2007 εκτινάχθηκε στα 110 δολάρια / βαρέλι τον προηγούμενο μήνα.
Οι επιπτώσεις της αναταραχής αυτής είναι ορατές σχεδόν σε όλες τις περιοχές του πλανήτη, αν και σε διαφορετικό βαθμό.
Βασικό χαρακτηριστικό αυτής της κρίσης και μεγάλο πρόβλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η ένταση των πληθωριστικών πιέσεων.
Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, ο πληθωρισμός έφτασε το 3,5% τον προηγούμενο μήνα, το οποίο και αποτελεί το υψηλότερο ποσοστό από το 1998.
Αυτό σημαίνει ότι η σημερινή συγκυρία είναι η δυσμενέστερη της τελευταίας δεκαετίας.
Ποιες όμως είναι οι επιπτώσεις αυτής της συγκυρίας για την Ελληνική οικονομία;
Πόσο θωρακισμένη είναι η Ελληνική οικονομία;
 
Φίλες και φίλοι,
Βασικός στόχος της διακυβέρνησης της Ν.Δ. είναι η βέλτιστη ικανοποίηση των αιτημάτων της κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Η κυβέρνηση, με τη στρατηγική και το μίγμα των πολιτικών και δράσεών της, κερδίζει το στοίχημα.
Τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα.
Αναγνωρίζονται από τους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς.
Η πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το επιβεβαιώνει.
Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο οι ελληνικές αρχές ακολουθούν την κατάλληλη πολιτική διατήρησης του κλίματος δημοσιονομικής πειθαρχίας και σταθερότητας και περαιτέρω δημοσιονομικής εξυγίανσης.
Επιτυγχάνονται καλοί ρυθμοί βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης, τονώνεται η απασχόληση και ενισχύεται η κοινωνική συνοχή.
Τα δημόσια οικονομικά εξυγιαίνονται.
Ο ρυθμός μεγέθυνσης της οικονομίας είναι σταθερά υψηλός.
Η ανταγωνιστικότητα της χώρας ενισχύεται.
Το επενδυτικό κλίμα βελτιώνεται.
Η εξωστρέφεια της οικονομίας ισχυροποιείται.
Το τουριστικό ρεύμα μεγαλώνει.
Μεγάλες διεθνείς ενεργειακές συμφωνίες προωθούνται.
Η ανεργία συρρικνώνεται.
Το κοινωνικό μέρισμα αρχίζει να διανέμεται.
 
Η ικανοποιητική αυτή πορεία της οικονομίας, δεν σημαίνει ότι έχουν επιλυθεί όλα τα προβλήματα που, διαχρονικά, την ταλανίζουν.
Υπάρχουν ακόμη αδυναμίες, υστερήσεις, αγκυλώσεις και παθογένειες, πολλές από τις οποίες έρχονται από το παρελθόν.
Κωδικοποιημένα:
1. Το διευρυμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στο 14% του ΑΕΠ το 2007, κυρίως λόγω της υψηλής ζήτησης της οικονομίας και του ελλείμματος ανταγωνιστικότητας, αν και δε δημιουργεί πρόβλημα χρηματοδότησης, υπονομεύει τις μακροχρόνιες αναπτυξιακές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
 
2. Ο πυρήνας του πληθωρισμού διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, αντανακλώντας κάποιους μακροοικονομικούς παράγοντες αλλά και την ακαμψία σε ορισμένες αγορές προϊόντων και εργασίας.
 
3. Το δημόσιο χρέος, παρά τη σημαντική μείωσή του, εξακολουθεί να είναι ιδιαίτερα υψηλό και να στερεί πόρους από την άσκηση αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής.
Η εξυπηρέτησή του συνιστά ένα δυσβάσταχτο βάρος για τον κρατικό προϋπολογισμό.
Το υψηλό χρέος συνεπάγεται και υψηλές δαπάνες για τόκους.
Οι τελευταίες, που αποτελούν το ¼ των δαπανών για κοινωνικές μεταβιβάσεις, προσεγγίζουν το 18% των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού, ή το 4,7% του ΑΕΠ, το 2007. Στην ευρωζώνη, η αντίστοιχη δαπάνη για τόκους αποτελεί μόνο το 2,9% του ΑΕΠ.
Μια απλή σύγκριση των δαπανών για τόκους με τις δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις φανερώνει και το μέγεθος του προβλήματος, το οποίο συνεχίζει να υφίσταται ακόμη και σήμερα, παρά τη μεγάλη πτώση των επιτοκίων τα τελευταία χρόνια. 
Εάν μπορούσε να επιτευχθεί μείωση του δημοσίου χρέους στα μέσα επίπεδα της ευρωζώνης, θα μπορούσαν να αυξηθούν οι δαπάνες για κοινωνικές μεταβιβάσεις επιπλέον κατά 8,6% το 2007.
 
4. Η ανεργία, παρά τη μείωση της, παραμένει σε υψηλά επίπεδα, ιδιαίτερα στις γυναίκες και τους νέους.
 
5. Το επίπεδο φτώχειας, παρά τη διαχρονική, σε απόλυτους όρους, βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης του πληθυσμού, παραμένει υψηλό. Αυτό οφείλεται, κυρίως, στη μειωμένη αποτελεσματικότητα των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα.
 
6. Το έλλειμμα των δημόσιων επιχειρήσεων και των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας παραμένει υψηλό, γεγονός που επιβαρύνει τόσο τον κρατικό προϋπολογισμό, αφού τα ελλείμματα καλύπτονται με επιχορηγήσεις, όσο και το δημόσιο χρέος, μέσω της κατάπτωσης των εγγυήσεων που παρέχει το Δημόσιο για τον δανεισμό τους.
 
7. Οι υψηλές κρατικές δαπάνες, κυρίως λόγω της ύπαρξης της γραφειοκρατίας. Η ελληνική γραφειοκρατία κοστίζει 6,8% του ΑΕΠ ή €15,5 δις. το χρόνο, ενώ το διοικητικό κόστος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι κατά μέσο όρο 3,5% του ΑΕΠ.
 
Φίλες και φίλοι,
Αυτά τα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας απαιτούν ένταση των προσπαθειών.
Απαιτούν και άλλα, πολλά, σταθερά, αποφασιστικά, υπεύθυνα βήματα προόδου.
Τα πεπραγμένα και οι νομοθετικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης δείχνουν ότι καταβάλλεται μια συντεταγμένη προσπάθεια.
Θέτει στόχους τολμηρούς, αλλά εφικτούς.
Στόχους αναγκαίους, ρεαλιστικούς και υλοποιήσιμους.
 
Πρώτον, η ενίσχυση των εσόδων στηρίζεται, κατά βάση, στη συνέχιση και ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης.
Βασικές επιδιώξεις αυτής της μεταρρύθμισης είναι
  • η απλοποίηση του φορολογικού συστήματος,
  • η μείωση των φορολογικών συντελεστών,
  • η διεύρυνση της φορολογικής βάσης,
  • η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης,
  • η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής,
  • η αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης,
  • η απλοποίηση και ο εξορθολογισμός της φορολογίας ακινήτων, και
  • η αναδιάρθρωση του συστήματος φορολόγησης και διακίνησης των καυσίμων.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός απλού, δίκαιου, και λειτουργικού φορολογικού συστήματος.
  
Δεύτερον, δίνεται έμφαση στη μείωση και τη  βελτίωση της διάρθρωσης των πρωτογενών δαπανών, με την περικοπή των λειτουργικών δαπανών, οι οποίες πλέον εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο 3,5% του ΑΕΠ (από 4,1% το 2007).
 
Τρίτον, διανέμεται σημαντικό κοινωνικό μέρισμα.
Με τις αυξημένες δαπάνες και τις πρόσθετες πιστώσεις για την κοινωνική προστασία η κυβέρνηση στηρίζει το εισόδημα των πολιτών, ειδικά των οικονομικά ασθενέστερων. Έτσι:
  • αυξήθηκε το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (Ε.Κ.ΑΣ.),
  • ενισχύθηκαν οι συντάξεις του ΟΓΑ,
  • αυξήθηκε το κατώτατο επίδομα ανεργίας,
  • χορηγήθηκε πολυτεκνικό επίδομα και στις τρίτεκνες οικογένειες.
Παράλληλα, με το Νόμο 3631/2008 συστήνεται το Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής.
Η σύσταση του Ταμείου αποτελεί ένα σημαντικό μέτρο για τον περιορισμό της φτώχειας.
Στοχεύει στην κάλυψη των κενών του παραδοσιακού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας.
Ενδυναμώνει το κοινωνικό δίχτυ ασφάλειας.
Αποτελεί μια πρώτη παρέμβαση εισοδηματικής ενίσχυσης ατόμου ή νοικοκυριού με αποκλειστικό κριτήριο το εθνικό όριο της φτώχειας.
 
Τέταρτον, ενισχύεται το δημοσιονομικό όφελος της χώρας από τον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Με το Νόμο 3614/2007 για τη διαχείριση, τον έλεγχο και την εφαρμογή αναπτυξιακών παρεμβάσεων για την προγραμματική περίοδο 2007-2013, εγκαίρως, και προθύστερα από πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, προγραμματίζεται η αξιοποίηση των διαθέσιμων κοινοτικών πόρων με στόχο την πλήρη απορρόφηση και την αποτελεσματική χρήση αυτών.
Η αξιοποίηση αυτών των πηγών χρηματοδότησης και η απόδοση του 80% των €24 δις. του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς 2007-2013 (Ε.Σ.Π.Α.) στην περιφέρεια θα συμβάλλουν στην επίτευξη των αναπτυξιακών στόχων της χώρας.
Είναι ενδεικτικό ότι σύμφωνα με οικονομετρικές εκτιμήσεις που περιλαμβάνονται στην Τέταρτη Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Οικονομική και Κοινωνική Συνοχή στη διευρυμένη Ευρώπη των 27 κρατών-μελών, οι παρεμβάσεις της κοινοτικής πολιτικής για τη συνοχή σε ολόκληρη την περίοδο 2000-2013 θα έχουν ως αποτέλεσμα το επίπεδο του ΑΕΠ της Ελλάδος το 2015 να είναι υψηλότερο κατά 3,5% και το επίπεδο της απασχόλησης υψηλότερο κατά 2,3% από ότι θα ήταν χωρίς αυτές τις παρεμβάσεις.
 
Πέμπτον, συνεχίζεται και εντείνεται η πολιτική των δομικών αλλαγών και των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.
Αλλαγών και μεταρρυθμίσεων με επίκεντρο τις νέες πηγές ανάπτυξης.
  • Η επένδυση στη γνώση,
  • η ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας, της καινοτομίας, και των νέων τεχνολογιών,
  • η τόνωση της επιχειρηματικότητας,
  • η ενίσχυση των συνθηκών ανταγωνισμού και η αποτελεσματική λειτουργία των αγορών,
  • η δημιουργία ενός αποτελεσματικού, αποδοτικού, φιλικού, σύγχρονου και δίκαιου κράτους
αποτελούν βασικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Σε αυτό τον άξονα:
 
1ον: Προχώρησε η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος.
Φίλες και φίλοι,
Το συνταξιοδοτικό πρόβλημα στην Ελλάδα είναι βαθύτατα δομικό και οξύτατα διαρθρωτικό.
Είναι χρονίζον και σοβαρό.
 
Οι παράγοντες που τροφοδοτούν, αναπαράγουν, διογκώνουν και διαιωνίζουν το πρόβλημα είναι ενδογενείς και εξωγενείς.
Το ασφαλιστικό σύστημα χαρακτηρίζεται από νομοθετική πολυπλοκότητα, πολυνομία και πολυδιάσπαση, με αποτέλεσμα την ύπαρξη χαώδους γραφειοκρατίας.
Χαρακτηρίζεται από έντονο πολυκερματισμό αφού λειτουργούν 155 φορείς και κλάδοι κύριας και επικουρικής ασφάλισης, υγείας και πρόνοιας, που εποπτεύονται από 5 διαφορετικά Υπουργεία.
Οι αντοχές του συστήματος περιορίζονται σοβαρά από:
  • τις μακροχρόνιες δημογραφικές εξελίξεις, όπως είναι η υπογεννητικότητα και η αύξηση του προσδοκώμενου χρόνου διαβίωσης,
  • την ανεργία και την αδήλωτη εργασία, και
  • την επιμήκυνση του χρόνου εκπαίδευσης.
Αυτά τα στοιχεία επιδεινώνουν συνεχώς τη σχέση ισορροπίας εργαζομένων και συνταξιούχων.
 
Αποτέλεσμα αυτών των παραγόντων είναι:
1ον: Η ραγδαία, και δυσανάλογη προς τα έσοδα, αύξηση των δαπανών του συστήματος..
2ον: Η εκτεταμένη εισφοροδιαφυγή που οδηγεί σε συρρίκνωση των πόρων της κοινωνικής ασφάλισης και σε στρεβλή λειτουργία ολόκληρης της οικονομίας.
3ον: Η αναποτελεσματική και αδιαφανής, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαχείριση και λειτουργία των ασφαλιστικών ταμείων, οι μεγάλες διοικητικές και οργανωτικές δυσχέρειες, η κατασπατάληση πόρων, η αδυναμία ουσιαστικού ελέγχου και εποπτείας των ταμείων.
4ον: Οι στρεβλώσεις, αγκυλώσεις και χρόνιες παθογένειες του ασφαλιστικού συστήματος. Ενδεικτικά αναφέρω:
  • Το σύστημα συντηρεί μεγάλες ανισότητες στις συντάξεις, παραλογισμούς στο χρόνο συνταξιοδότησης, διαφοροποιήσεις στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
  • υπάρχει άναρχη παραχώρηση συνταξιοδοτικών προνομίων σε ορισμένες κοινωνικά ομάδες. Το σύστημα σημαδεύεται, για να δανεισθώ ορολογία του κου. Τήνιου, από τη συνύπαρξη «νησίδων προνομίων σε ένα πέλαγος ανεπάρκειας».
  • Το σύστημα περιέχει πλήθος ρυθμίσεων που ευνοούν και ενθαρρύνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση.
  • Παρέχεται υπερβολικά μεγάλος αριθμός αναπηρικών συντάξεων, με αδιαφανείς διαδικασίες.
  • Χρησιμοποιείται καταχρηστικά ο θεσμός των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων από ομάδες εργαζομένων, χωρίς σαφή, επιστημονικά κριτήρια επιλογής. 
Το αδιέξοδο του ασφαλιστικού συστήματος το αναγνωρίζουν πολιτικές δυνάμεις και διεθνείς οργανισμοί.
Εγχώριες και διεθνείς εκθέσεις, οικονομικού και αναλογιστικού περιεχομένου, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το σύστημα δεν είναι βιώσιμο, με μικρές ίσως αποκλίσεις ως προς τον χρονικό ορίζοντα εκδήλωσης του προβλήματος. 
Έτσι, πρόσφατες μελέτες, όπως αυτές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η ασφαλιστική μεταρρύθμιση είναι απαραίτητη, επιτακτικά αναγκαία, κοινωνικά επιβεβλημένη.
Όσο καθυστερεί και αναβάλλεται, τόσο εντείνονται οι μηχανισμοί αυτο-επιδείνωσής του.
Η Κυβέρνηση τόλμησε!
Πορεύθηκε με υπευθυνότητα, αποφασιστικότητα και ρεαλισμό.
Προχώρησε στη μεταρρύθμιση με ουσιαστικό και ήπιο τρόπο.
Χωρίς ανατροπές.
Χωρίς να θίγει ώριμα δικαιώματα και παροχές.
Σε βάθος χρόνου.
Με διατήρηση του δημόσιου, καθολικού, υποχρεωτικού και αναδιανεμητικού χαρακτήρα του συστήματος.
Κεντρικοί στόχοι της μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος είναι:
  • Η δημιουργία ενός σύγχρονου, ορθολογικού, δίκαιου και μακροχρόνια βιώσιμου ασφαλιστικού συστήματος.
  • Η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, της αλληλεγγύης των γενεών και της κοινωνικής δικαιοσύνης.
2ον: Προχώρησε στην αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου έρευνας και τεχνολογίας.
Ο Νόμος 3653/2008 αποσκοπεί στη διαμόρφωση ενός σύγχρονου και ενιαίου θεσμικού πλαισίου για την ανάπτυξη και την προαγωγή της επιστημονικής έρευνας, της τεχνολογίας και της καινοτομίας στη χώρα μας.
Φιλοδοξεί να αναβαθμίσει το επίπεδο της βασικής και εφαρμοσμένης έρευνας, προκειμένου να καταστεί η χώρα ανταγωνιστική σε διεθνές επίπεδο.
Στοχεύει στον καλύτερο συντονισμό και τη συνέργια των επιστημονικών αντικειμένων.
Στην ενθάρρυνση και ενίσχυση της αριστείας σε επιστήμη και τεχνολογία.
Στη συνεχή και αντικειμενική αξιολόγηση του συστήματος και των εμπλεκομένων σε αυτό φορέων.
 
3ον: Δημιουργούνται σύγχρονες και ασφαλέστερες υποδομές.
Προχωρούν οι δρόμοι ανάπτυξης.
Με το Νόμο 3621/2007 κυρώθηκε η σύμβαση παραχώρησης του έργου της μελέτης, κατασκευής, χρηματοδότησης, λειτουργίας, συντήρησης και εκμετάλλευσης του αυτοκινητοδρόμου Ελευσίνα – Κόρινθος – Πάτρα – Πύργος – Τσακώνα.
Ολοκληρώνονται, και, σταδιακά, παραδίδονται τμήματα από το Πέταλο του Μαλιακού.
Προχωρούν οι διαδικασίες για την κατασκευή του Ε65 που θα ενώνει τον ΠΑΘΕ με την Εγνατία.  
Προχώρησε η κύρωση των συμβάσεων παραχώρησης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Οργανισμών Λιμένος Πειραιώς και Θεσσαλονίκης.
Η διαδικασία της παραχώρησης των εμπορευματικών σταθμών, που βρίσκεται σε εξέλιξη, αναμένεται
να οδηγήσει σε αποτελεσματικότερες υπηρεσίες,
να δώσει νέα πνοή στο εξαγωγικό και εισαγωγικό εμπόριο,
να αυξήσει την παραγωγικότητα των λιμένων,
να ενισχύσει την οργανωτική και λειτουργική ανασυγκρότησή τους.
 
4ον: Προχωράει η εφαρμογή, με σεβασμό στην αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων, του Νόμου-Πλαισίου, ολοκληρώνεται η διαβούλευση και προχωρά για ψήφιση το νέο σχέδιο νόμου για τα μεταπτυχιακά, βρίσκεται σε εξέλιξη η εσωτερική και εξωτερική αξιολόγηση των Πανεπιστημίων, έχει δοθεί στα Ιδρύματα το πρότυπο υποδείγματος τετραετούς οικονομικού προγραμματισμού.
 
5ον: Στηρίζεται και ενισχύεται η επιχειρηματικότητα:
με τον αναπτυξιακό νόμο, μέσω του οποίου έχουν ήδη εγκριθεί ιδιωτικές επενδύσεις πάνω από €8,7 δις. και
με τις συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, μέσω των οποίων έχουν ήδη εγκριθεί έργα συνολικού ύψους €4 δις.
 
6ον: Προχωρούν οι αποκρατικοποιήσεις με γνώμονα πάντα το δημόσιο συμφέρον και την ενίσχυση του ανταγωνισμού στην αγορά.
Στο Ο.Τ.Ε., που βρίσκεται σήμερα στο προσκήνιο, επιδιώκεται στρατηγική συμμαχία με έναν σημαντικό ευρωπαϊκό τηλεπικοινωνιακό οργανισμό. Ήδη έχει εκδηλωθεί ενδιαφέρον από την Deutsche Telecom και έχουν αρχίσει διαπραγματεύσεις για την υπογραφή συμφωνίας μετόχων, που θα εξασφαλίσει ένα ισορροπημένο και αποτελεσματικό διοικητικό σχήμα.
 
Φίλες και φίλοι,
Οι Ελληνίδες και οι Έλληνες, οι νέες και οι νέοι, της δημιουργίας και της ευθύνης, με όνειρο και λογισμό, έχουμε κάνει την επιλογή μας.
Έχουν επιλέξει τις ξεκάθαρες κουβέντες και τις καθαρές λύσεις.
Μακριά από κατεστημένες νοοτροπίες, εδραιωμένες συμπεριφορές, κομματικές ή συντεχνιακές σκοπιμότητες και ξεπερασμένες λογικές.
Άλλωστε, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει και ο κ. Γιαννίτσης, τέως Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, στο τελευταίο του βιβλίο:
«Ο προοδευτικός χώρος αρνείται να αντιμετωπίσει τα δύσκολα προβλήματα της σύγχρονης πραγματικότητας. Εγκαταλείπει όλες τις κρίσιμες αποφάσεις στον συντηρητικό χώρο, και αυτό δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό. Αφορά τα περισσότερα μεγάλα ζητήματα που απαιτούν θυσίες σήμερα προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον, ζητήματα όπως το περιβάλλον, η ενέργεια, η υγεία, η εκπαίδευση.»
Πράγματι, η αδράνεια είναι φυγόπονη επιλογή ανευθυνότητας.
Το μέλλον όμως απαιτεί πολιτική βούληση, επιβάλλει κοινωνική ευθύνη και ευαισθησία.
Αυτή η κυβέρνηση τολμά να προχωρήσει στις αλλαγές και τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη ο τόπος.
Που προσαρμόζουν τη χώρα στις σύγχρονες απαιτήσεις και την θωρακίζουν από οικονομικές κρίσεις, όπως η σημερινή.
Για μια υγιή και δυναμική οικονομία, για μια δίκαιη κοινωνία.
Αυτή είναι και η πραγματική προοδευτική αντίληψη.
 
Σας ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας.