Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Διοικητική και Οργανωτική Μεταρρύθμιση του Συστήματος Κοινωνικής...

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Διοικητική και Οργανωτική Μεταρρύθμιση του Συστήματος Κοινωνικής Ασφάλισης»

Η οικονομική θεωρία και επιστημονικές μελέτες συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η κατάσταση και η εξέλιξη του ασφαλιστικού συστήματος μιας χώρας έχει πολλαπλές και σημαντικές επιπτώσεις στο κοινωνικό και οικονομικό περιβάλλον.

Συμβάλλει στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Συνιστά σημαντικό μοχλό της αναπτυξιακής διαδικασίας.

Γι’ αυτούς τους λόγους η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος καθίσταται επιβεβλημένη.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Σήμερα, εντοπίζονται προβλήματα επάρκειας και βιωσιμότητας σε αρκετά ευρωπαϊκά ασφαλιστικά συστήματα.

Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες όπου το συνταξιοδοτικό πρόβλημα τίθεται με ιδιαίτερη ένταση.

Το πρόβλημα είναι βαθύτατα δομικό και οξύτατα διαρθρωτικό.

Είναι χρονίζον και σοβαρό.

Οι παράγοντες που τροφοδοτούν, αναπαράγουν, διογκώνουν και διαιωνίζουν το ασφαλιστικό πρόβλημα είναι ενδογενείς και εξωγενείς.

Το ασφαλιστικό σύστημα χαρακτηρίζεται από νομοθετική πολυπλοκότητα, πολυνομία και πολυδιάσπαση, με αποτέλεσμα την ύπαρξη χαώδους γραφειοκρατίας.

Χαρακτηρίζεται από έντονο πολυκερματισμό αφού λειτουργούν 155 φορείς και κλάδοι κύριας και επικουρικής ασφάλισης, υγείας και πρόνοιας, που εποπτεύονται από 5 διαφορετικά Υπουργεία.

Οι αντοχές του συστήματος περιορίζονται σοβαρά:

  • από τις μακροχρόνιες δημογραφικές εξελίξεις, όπως είναι η υπογεννητικότητα και η αύξηση του προσδοκώμενου χρόνου διαβίωσης,
  • από την ανεργία και την αδήλωτη εργασία, και
  • από την επιμήκυνση του χρόνου εκπαίδευσης.

Αυτά τα στοιχεία επιδεινώνουν συνεχώς τη σχέση ισορροπίας εργαζομένων και συνταξιούχων.

Αποτέλεσμα αυτών των παραγόντων είναι:

1ον: Η ραγδαία, και δυσανάλογη προς τα έσοδα, αύξηση των δαπανών του συστήματος. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες, η Ελλάδα ξεχωρίζει ως η χώρα με τις υψηλότερες δαπάνες για συντάξεις.

2ον: Η εκτεταμένη εισφοροδιαφυγή που οδηγεί σε συρρίκνωση των πόρων της κοινωνικής ασφάλισης και σε στρεβλή λειτουργία ολόκληρης της οικονομίας.

3ον: Η αναποτελεσματική και αδιαφανής, σε ορισμένες περιπτώσεις, διαχείριση και λειτουργία των ασφαλιστικών ταμείων, οι μεγάλες διοικητικές και οργανωτικές δυσχέρειες, η κατασπατάληση πόρων, η αδυναμία ουσιαστικού ελέγχου και εποπτείας των ταμείων.

4ον: Οι στρεβλώσεις, αγκυλώσεις και χρόνιες παθογένειες του ασφαλιστικού συστήματος. Ενδεικτικά αναφέρω:

  • Το σύστημα συντηρεί μεγάλες ανισότητες στις συντάξεις, παραλογισμούς στο χρόνο συνταξιοδότησης, διαφοροποιήσεις στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
  • Υπάρχει άναρχη παραχώρηση συνταξιοδοτικών προνομίων σε ορισμένες κοινωνικά ομάδες. Το σύστημα σημαδεύεται, για να δανεισθώ ορολογία του κου. Τήνιου, από τη συνύπαρξη «νησίδων προνομίων σε ένα πέλαγος ανεπάρκειας».
  • Περιέχει πλήθος ρυθμίσεων που ευνοούν και ενθαρρύνουν την πρόωρη συνταξιοδότηση.
  • Παρέχεται υπερβολικά μεγάλος αριθμός αναπηρικών συντάξεων, με αδιαφανείς διαδικασίες.
  • Χρησιμοποιείται καταχρηστικά ο θεσμός των βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων από ομάδες εργαζομένων, χωρίς σαφή, επιστημονικά κριτήρια επιλογής.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Το αδιέξοδο του ασφαλιστικού συστήματος το αναγνωρίζουν πολιτικές δυνάμεις και διεθνείς οργανισμοί.

Εγχώριες και διεθνείς εκθέσεις, οικονομικού και αναλογιστικού περιεχομένου, καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι το σύστημα δεν είναι βιώσιμο, με μικρές ίσως αποκλίσεις ως προς τον χρονικό ορίζοντα εκδήλωσης του προβλήματος.

Έτσι, πρόσφατες μελέτες, όπως αυτές του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η ασφαλιστική μεταρρύθμιση είναι απαραίτητη, επιτακτικά αναγκαία, κοινωνικά επιβεβλημένη.

Όσο καθυστερεί και αναβάλλεται, τόσο εντείνονται οι μηχανισμοί αυτο-επιδείνωσής του.

Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, η Κυβέρνηση του κ. Κώστα Καραμανλή τολμά!

Υλοποιεί μία ακόμη προεκλογική της δέσμευση.

Πορεύεται με υπευθυνότητα, αποφασιστικότητα και ρεαλισμό.

Προχωράει στην αναμόρφωση του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης, με ουσιαστικό και ήπιο τρόπο.

Χωρίς ανατροπές.

Χωρίς να θίγει ώριμα δικαιώματα και παροχές.

Σε βάθος χρόνου.

Με διατήρηση του δημόσιου, καθολικού, υποχρεωτικού και αναδιανεμητικού χαρακτήρα του συστήματος.

Κεντρικοί στόχοι της μεταρρύθμισης είναι:

  • Η δημιουργία ενός σύγχρονου, ορθολογικού, δίκαιου και μακροχρόνια βιώσιμου ασφαλιστικού συστήματος.
  • Η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, της αλληλεγγύης των γενεών και της κοινωνικής δικαιοσύνης, διορθώνοντας αδικίες και αντιμετωπίζοντας στρεβλώσεις που λειτουργούν τελικά σε βάρος του συνόλου των ασφαλισμένων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η αναμόρφωση του ασφαλιστικού συστήματος είναι εγχείρημα σύνθετο και απαιτητικό.

Είναι ευαίσθητο κοινωνικά και εξαιρετικά περίπλοκο τεχνικό πρόβλημα.

Για το λόγο αυτό ευνοεί τη ρητορεία, τις εύκολες εντυπώσεις, τον αποπροσανατολισμό.

Αποτελεί πεδίο καπηλείας της κοινωνικής ευαισθησίας.

Κατεστημένες νοοτροπίες, εδραιωμένες συμπεριφορές, κομματικές ή συντεχνιακές σκοπιμότητες και ξεπερασμένες λογικές αντιστέκονται στην προσπάθεια που καταβάλλει η Κυβέρνηση.

Μεταξύ αυτών και το κόμμα της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης που ζητά απόσυρση του νομοσχεδίου. Επειδή «η μνήμη είναι ασθενής», όπως είπε ο κ. Παπακωνσταντίνου,

Θα μου επιτρέψετε να σχολιάσω αυτή την τοποθέτηση δανειζόμενος απόσπασμα από το πιο πρόσφατο βιβλίο του κου. Γιαννίτση, τέως Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων.

Χαρακτηριστικά αναφέρει:

«Αν ο πολιτικός χώρος μου ήθελε πράγματι να δώσει λύση, το θέμα θα προχωρούσε. Αν δεν ήθελε, δεν θα μπορούσε να προχωρήσει, όπως και συνέβη….» και συνεχίζει..

«Ο προοδευτικός χώρος αρνείται να αντιμετωπίσει τα δύσκολα προβλήματα της σύγχρονης πραγματικότητας. Εγκαταλείπει όλες τις κρίσιμες αποφάσεις στον συντηρητικό χώρο, και αυτό δεν αφορά μόνο το ασφαλιστικό. Αφορά τα περισσότερα μεγάλα ζητήματα που απαιτούν θυσίες σήμερα προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα καλύτερο μέλλον».

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Πράγματι, η αδράνεια είναι φυγόπονη επιλογή ανευθυνότητας.

Η ασφαλιστική μεταρρύθμιση όμως απαιτεί πολιτική βούληση, επιβάλλει κοινωνική ευθύνη και ευαισθησία.

Αυτή η κυβέρνηση, η κυβέρνηση της Ν.Δ. θέλει και τολμά να προχωρήσει στη μεταρρύθμιση που προσαρμόζει το ασφαλιστικό σύστημα στις σύγχρονες ανάγκες.

Κύριε Παπακωνσταντίνου, αυτή είναι και η πραγματική προοδευτική αντίληψη.