Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής»

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Σύσταση Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής»

Η κυβέρνηση της Ν.Δ. με το Σχέδιο Νόμου για τη σύσταση Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Συνοχής και τη χορήγηση του πολυτεκνικού επιδόματος και στις τρίτεκνες οικογένειες εκπληρώνει προεκλογικές της δεσμεύσεις και δίνει περαιτέρω ώθηση στην προσπάθεια για την εφαρμογή συγκροτημένου σχεδίου με στόχο την ουσιαστική και αποτελεσματική ενδυνάμωση του κοινωνικού κράτους δικαίου.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Το πρόβλημα της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ήταν σχεδόν πάντοτε επίκαιρο θέμα του επιστημονικού και πολιτικού διαλόγου σε όλες τις κοινωνίες, ακόμη και στις πιο ανεπτυγμένες.
Το πρόβλημα της φτώχειας, το οποίο συνήθως προσεγγίζεται στην οικονομική του διάσταση, είναι ένα σχετικό, δυναμικό, και πολυδιάστατο φαινόμενο.
Χαρακτηρίζεται από διαχρονικότητα και διατοπικότητα.
Παρουσιάζεται σε όλες τις χρονικές περιόδους του οικονομικού κύκλου.
Παρατηρείται σε όλες τις κοινωνίες, τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις υπανάπτυκτες.
Είναι δυστυχώς γεγονός ότι οι υψηλοί ρυθμοί οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης που παρατηρήθηκαν σε πολλές χώρες τις τελευταίες δεκαετίες, δεν κατάφεραν να επιφέρουν τα προσδοκώμενα αποτελέσματα σχετικά με τη μείωση της φτώχειας και την ενίσχυση της συνοχής του κοινωνικού ιστού.
Σύμφωνα με πρόσφατες διεθνείς μελέτες, αλλά και έρευνες του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕ.Π.Ε., Αθήνα 2007) και του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών (Ε.Κ.Κ.Ε., 2007),
η διεθνοποίηση και αλληλεξάρτηση οικονομιών και αγορών,
η ενίσχυση του παγκόσμιου ανταγωνισμού και οι τεχνολογικές εξελίξεις,
η στενότητα των οικονομικών πόρων,
οι δημογραφικές αλλαγές και οι μεταβολές στην κοινωνική δομή,
η διάλυση του παραδοσιακού προτύπου της οικογενειακής στήριξης,
οι διαρθρωτικές αλλαγές στην παραγωγική διαδικασία,
η ανεπαρκής ζήτηση για εργασία και η διεύρυνση της αγοράς εργασίας,
η έλλειψη εργασιακής αντίληψης,
το χαμηλό επίπεδο ανθρώπινου κεφαλαίου,
η φυσική ανικανότητα για εργασία και η μονογονεϊκότητα,
το χαμηλό ύψος των συντάξεων και ο «υπολειμματικός» χαρακτήρας του συστήματος κοινωνικής πρόνοιας, 
αποτελούν κλασικούς φτωχογόνους παράγοντες.
Η εισοδηματική φτώχεια επιδρά αρνητικά στην οικονομική ευημερία και ανάπτυξη.
Επιβαρύνει την οικονομική αποτελεσματικότητα και παραγωγικότητα.
Υποσκάπτει την κοινωνική συνοχή.
Υποθάλπει τις κοινωνικές αντιπαραθέσεις.
Ενισχύει την παραβατικότητα και την εγκληματικότητα.
Επηρεάζει αρνητικά την ευτυχία των πολιτών.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Με βάση τους κοινούς στατιστικούς δείκτες, η Ελλάδα, παρά τη διαχρονική, σε απόλυτους όρους, βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης του πληθυσμού, παραμένει μια χώρα με υψηλά επίπεδα σχετικής φτώχειας μετά τις κοινωνικές μεταβιβάσεις και σχετικά υψηλά επίπεδα κοινωνικής ανισότητας σε σύγκριση με τις υπόλοιπες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό της φτώχειας, χωρίς την αναδιανεμητική επίδραση των κοινωνικών δαπανών, δηλαδή των συντάξεων και των κοινωνικών μεταβιβάσεων, ανέρχεται στο 39% το 2005, σε αντιστοιχία με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Το ποσοστό αυτό, πριν τις κοινωνικές μεταβιβάσεις αλλά μετά την καταβολή των συντάξεων, διαμορφώνεται στο 23%, ενώ μετά και τις κοινωνικές μεταβιβάσεις μειώνεται στο 20%, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος διαμορφώνεται στο 16%.
Το ποσοστό αυτό για τη χώρα μας είναι το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χαμηλότερο μόνο έναντι αυτού της Πολωνίας και της Λιθουανίας. 
Παρατηρούμε συνεπώς ότι η Ελλάδα έχει να αντιμετωπίσει τη μειωμένη αποτελεσματικότητα των πολιτικών κοινωνικής προστασίας στην καταπολέμηση της εισοδηματικής φτώχειας, παρά το τις υψηλές, ως ποσοστό του ΑΕΠ, πραγματικές δαπάνες κοινωνικής προστασίας.
Η αδυναμία αυτή των κοινωνικών δαπανών οφείλεται σε μια σειρά από παράγοντες, οι βασικότεροι των οποίων είναι:
1. Στο γεγονός ότι το κοινωνικό κράτος στην Ελλάδα δίνει μεγαλύτερη έμφαση στα ανταποδοτικά επιδόματα κοινωνικής ασφάλισης παρά στους μη ασφαλίσιμους κοινωνικούς κινδύνους, όπως είναι η φτώχεια και η μακροχρόνια ανεργία.
2. Στον κατακερματισμό και την ελλιπή στόχευση των παρεμβάσεων της κοινωνικής πολιτικής. 
3. Στο γεγονός ότι οι υπηρεσίες κοινωνικής φροντίδας δεν είναι αρκετά ανεπτυγμένες στη χώρα μας, παρά τη σχετική βελτίωσή τους τα τελευταία χρόνια.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι απαιτείται στοχοθέτηση και αυστηρότερος έλεγχος της αποτελεσματικότητας των εφαρμοζόμενων πολιτικών κοινωνικής προστασίας.
Στην κατεύθυνση αυτή, μέσω του προτεινόμενου σχεδίου νόμου επιχειρείται μετάβαση από τις γενικές κοινωνικές δαπάνες σε δαπάνες στοχευμένες στα φτωχά και πολύ φτωχά νοικοκυριά.
Συγκεκριμένα, ιδρύεται Ταμείο με την επωνυμία Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής, υπό την εποπτεία του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών, το οποίο θα χρηματοδοτεί ολοκληρωμένα προγράμματα που θα παρέχουν στοχευμένη ετήσια εισοδηματική ενίσχυση σε κατηγορίες δικαιούχων βάσει συγκεκριμένων αντικειμενικών κριτηρίων.
Στόχος των δράσεων που χρηματοδοτεί το Ταμείο είναι η μείωση του ποσοστού της φτώχειας στο επίπεδο του 15% μέσα στην επόμενη 5ετία.
Η σύσταση του Ταμείου αποτελεί ένα σημαντικό, ένα ουσιαστικό μέτρο για τον περιορισμό της φτώχειας.
Στοχεύει στην κάλυψη των κενών του παραδοσιακού συστήματος κοινωνικής πρόνοιας.
Αποτελεί μια πρώτη παρέμβαση εισοδηματικής ενίσχυσης ατόμου ή νοικοκυριού με αποκλειστικό κριτήριο το εθνικό όριο της φτώχειας.
Ενδυναμώνει το κοινωνικό δίχτυ ασφάλειας και συμβάλλει στην αντιμετώπιση της ακραίας φτώχειας.
Η αξία της νομοθετικής πρωτοβουλίας της Κυβέρνησης αναγνωρίζεται και από τους πολίτες σε έρευνα για τη φτώχεια που πραγματοποίησε πρόσφατα η KappaResearch σε συνεργασία με το LondonSchoolofEconomics (Οκτώβριος 2007).
 
Παράλληλα, γίνεται πράξη η δέσμευση της κυβέρνησης για τη χορήγηση του πολυτεκνικού επιδόματος και στις τρίτεκνες οικογένειες.
Προβλέπεται και επεκτείνεται η αναγνώριση της πολυτεκνικής ιδιότητας και η χορήγηση του επιδόματος και στους ομογενείς αλλοδαπούς, τους αναγνωρισμένους πολιτικούς πρόσφυγες, τους ανιθαγενείς, και τους δικαιούχους ανθρωπιστικού καθεστώτος που διαμένουν μόνιμα στην Ελλάδα.
 
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,
Η κυβέρνηση, με τη στρατηγική και το μίγμα των πολιτικών της, κινείται στην ορθή κατεύθυνση διαμόρφωσης μιας σύνθετης, σφαιρικής και ολοκληρωμένης παρέμβασης κατά της φτώχειας που εδράζεται στο τρίπτυχο ανάπτυξη, απασχόληση, κοινωνική συνοχή.
Τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα των δράσεών της είναι γνωστά. Είναι μετρήσιμα.
  • Ο ρυθμός μεγέθυνσης της οικονομίας είναι σταθερά υψηλός.
  • Η ανεργία μειώνεται.
  • Το κοινωνικό μέρισμα αρχίζει να διανέμεται.
Το παρόν νομοσχέδιο αποτελεί βασικό πυλώνα αυτής της δράσης με απώτερο στόχο τη δημιουργία ενός σύγχρονο κράτος δικαίου, ενός κράτους κοινωνικής ευημερίας και συνοχής.
Για το λόγο αυτό και προτείνω την υπερψήφισή του.
Σας ευχαριστώ θερμά για την προσοχή σας.