Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Κύρωση Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους για...

Εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής «Κύρωση Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους για το Οικονομικό Έτος 2005»

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η κατάρτιση, υποβολή, συζήτηση και τελικά ψήφιση του Κρατικού Προϋπολογισμού είναι ένα σημαντικό πολιτικό, οικονομικό και κοινωνικό γεγονός.

Αποτελεί εφαλτήριο συζητήσεων για την ακολουθούμενη οικονομική πολιτική.

Η αξία του Κρατικού Προϋπολογισμού εδράζεται σε δύο ουσιαστικούς λόγους:

Ο πρώτος είναι ότι η δημοσιονομική πολιτική, η οποία περιορίζεται στο πλαίσιο των βασικών αρχών και κατευθύνσεων του Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης, ασκείται με τις μεταβολές στα μεγέθη του Προϋπολογισμού.

Και ο δεύτερος είναι ότι ο Προϋπολογισμός ενσαρκώνει και αντανακλά την οικονομική φιλοσοφία και το πολιτικό πλαίσιο που διαπνέει τη λογική, τις επιλογές και τις πρακτικές της εκάστοτε κυβέρνησης.

Η λογοδοσία της κυβέρνησης αναφορικά με την εκτέλεση του Κρατικού Προϋπολογισμού επιτελείται με την κατάθεση, συζήτηση και κύρωση του Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους.

Με τη διαδικασία αυτή:

  • κρίνεται κατά πόσον έχουν επαληθευτεί οι προβλέψεις για τα έσοδα και τα έξοδα του Κράτους κάθε οικονομικού έτους,
  • φωτίζονται τα σημεία του Προϋπολογισμού που χρήζουν βελτίωσης και απαιτούν ένταση των προσπαθειών,
  • αξιολογείται η χρηματική διαχείριση του Δημοσίου, και
  • συμπληρώνεται το θεσμικό πλαίσιο διαφάνειας και ελέγχου των δημοσιονομικών δεδομένων.

Μία τέτοια διαδικασία ολοκληρώνεται σήμερα στην Ολομέλεια με την κύρωση του Απολογισμού και του Γενικού Ισολογισμού του Κράτους για το οικονομικό έτος 2005.

Αν και η συζήτηση αφορά το οικονομικό έτος 2005, αξίζει τον κόπο:

  • να κρίνουμε το βαθμό επίτευξης των στόχων του Προϋπολογισμού, και 
  • να εξετάσουμε και να ερμηνεύσουμε τις όποιες αποκλίσεις παρατηρούνται από τους προβλεπόμενους στόχους του προϋπολογισμού.

Και αυτό διότι οι αποκλίσεις στα δημοσιονομικά στοιχεία έχουν σημασία, επειδή το μέγεθος και η κατεύθυνσή τους αντανακλούν:

  • το πόσο ρεαλιστικές είναι οι προβλέψεις, και
  • το κατά πόσο οι κυβερνήσεις είναι διατεθειμένες να πραγματοποιήσουν τις πολιτικές δεσμεύσεις που ανέλαβαν στους εν λόγω Προϋπολογισμούς.

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ο υπό κύρωση Απολογισμός και Γενικός Ισολογισμός του Κράτους για το οικονομικό έτος 2005 αφορά τον πρώτο Κρατικό Προϋπολογισμό που καταρτίστηκε και εκτελέστηκε από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.

Βασικός στόχος του ήταν, με την υιοθέτηση και εφαρμογή πολιτικής ήπιας προσαρμογής, η εξυγίανση της δημοσιονομικής κατάστασης της χώρας.

Ο περιορισμός του ελλείμματος.

Η αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους.

Η πορεία επίτευξης αυτού του στόχου κρίνεται ικανοποιητική, παρά το δυσμενές παγκόσμιο οικονομικό περιβάλλον.

Η κυβέρνηση, με τη στρατηγική και το μίγμα των πολιτικών της, κέρδισε το στοίχημα.

Η ρυθμός μεγέθυνσης της οικονομίας διαμορφώθηκε στο 3,7% το 2005, παρά τις υψηλές τιμές του πετρελαίου, τους χαμηλούς ρυθμούς ανάπτυξης της ευρωζώνης και την ολοκλήρωση της προετοιμασίας και διεξαγωγής των Ολυμπιακών Αγώνων.

Το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε στο 5,6% του ΑΕΠ το 2005, από 7,9% του ΑΕΠ το 2004.

Το χρέος της γενικής κυβέρνησης μειώθηκε κατά μία ποσοστιαία μονάδα, και διαμορφώθηκε στο 107,5% το 2005.

Το ποσοστό ανεργίας μειώθηκε στο 9,8% το 2005, από 10,5% το 2004.

 

Τα βασικά μεγέθη του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2005 δεν αποκλίνουν σημαντικά από τις αρχικές προβλέψεις.

  • Τα φορολογικά έσοδα παρουσίασαν αύξηση κατά 2,3% έναντι των προϋπολογισθέντων, και κατά 6,3% έναντι του 2004.
  • Ιδιαίτερα, τα έσοδα από άμεσους φόρους αυξήθηκαν κατά 9,2% έναντι των προϋπολογισθέντων, και κατά 11,5% έναντι του 2004.
  • Έτσι, τα φορολογικά έσοδα κάλυψαν το 93,7% των τακτικών εσόδων του προϋπολογισμού του 2005.
  • Τα πιστωτικά έσοδα αν και υψηλότερα από τα προϋπολογισθέντα κατά 10,8 δισ. ευρώ, ήταν 8,2% χαμηλότερα από 2004. Το Ελληνικό Δημόσιο αναγκάστηκε να δανειστεί επί πλέον για να αντιμετωπίσει τις πολύ αυξημένες απαιτήσεις, κυρίως από χρέη παρελθουσών χρήσεων.
  • Οι δαπάνες ανήλθαν στα 90,4 δισ. ευρώ, 2,5% χαμηλότερα από το 2004.
  • Η υπέρβαση από τα προϋπολογισθέντα στον τακτικό προϋπολογισμό κατά 9,4 δισ. ευρώ αφορούσε επιπλέον πληρωμές για χρεολύσια και διαχειριστικές τακτοποιήσεις παλαιών περιόδων.
  • Η υλοποίηση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων προχώρησε ικανοποιητικά. Οι απορροφήσεις του προγράμματος διαμορφώθηκαν στο 93,3% του αρχικά προβλεπόμενου ποσού. 
  • Η εξυπηρέτηση του δημόσιου χρέους κάλυψε περίπου το 39% των πληρωμών του 2005, έναντι ποσοστού 44% το 2004.
  • Οι δαπάνες για τόκους του χρέους της κεντρικής κυβέρνησης μειώθηκαν από 14,5 δισ. ευρώ το 2004 στα 9,6 δισ. ευρώ το 2005, και διαμορφώθηκαν στο 5,4% του ΑΕΠ.

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Παρά την ικανοποιητική εκτέλεση του προϋπολογισμού του 2005, υπήρξαν, και εξακολουθούν να παρατηρούνται σημαντικές αδυναμίες σε κατηγορίες εσόδων και δαπανών.

Στο σκέλος των εσόδων, υπήρξε υστέρηση κατά 2,4% έναντι των προϋπολογισθέντων στους έμμεσους φόρους, στοιχείο που καταδεικνύει το υπαρκτό και μείζον πρόβλημα της φοροδιαφυγής, της εισφοροδιαφυγής και της διαφθοράς.

Στο σκέλος των δαπανών, το δημόσιο χρέος παραμένει ιδιαίτερα υψηλό και στερεί πόρους από την άσκηση αναπτυξιακής και κοινωνικής πολιτικής. Οι πληρωμές για την εξυπηρέτησή του ανήλθαν στα 35,1 δισ. ευρώ για το 2005, 5 δισ. ευρώ υψηλότερα από τα προϋπολογισθέντα, καλύπτοντας το 39% του συνόλου των δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού. Από αυτό το ποσό, τα 9,6 δισ. ευρώ, ή το 22% των εσόδων του τακτικού Προϋπολογισμού, αποδίδονται για την κάλυψη των τόκων του δημόσιου χρέους.  

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Οι αποκλίσεις στην εκτέλεση του Προϋπολογισμού είναι ένα σύνηθες, διαχρονικό και παγκόσμιο φαινόμενο.

Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη των κ.κ. Χαρδούβελη, Σαμπανιώτη και Δαβραδάκη στο διάστημα 1982-2005, και με εξαίρεση το έτος 1999, κάθε χρόνο το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης αποδεικνύεται μεγαλύτερο από το προϋπολογισθέν, με μέσο όρο απόκλισης 6,3% του συνολικού μεγέθους του Προϋπολογισμού.

Στον τακτικό Προϋπολογισμό τα έσοδα υπερεκτιμούνται και οι δαπάνες υποεκτιμούνται, με αποτέλεσμα οι αποκλίσεις των δύο επιμέρους μεγεθών να δρουν αθροιστικά στη συνολική απόκλιση του ελλείμματος.

Το ζητούμενο συνεπώς είναι η κυβέρνηση να αναλαμβάνει δράσεις και πρωτοβουλίες για τη μείωση των αποκλίσεων μέσα από την αντιμετώπιση των διαρθρωτικών αδυναμιών της οικονομίας.  

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας τα 3 τελευταία χρόνια δείχνει να γνωρίζει, να διαθέτει συγκροτημένο πολιτικό σχέδιο και να προσπαθεί να αντιμετωπίσει αυτές τις χρόνιες αδυναμίες και αγκυλώσεις της ελληνικής οικονομίας.

Πρώτον, η ενίσχυση των εσόδων στηρίζεται, κατά βάση, στη συνέχιση και ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης.

Βασικές επιδιώξεις αυτής της μεταρρύθμισης είναι

η μείωση των φορολογικών συντελεστών,

η διεύρυνση της φορολογικής βάσης,

η βελτίωση της φορολογικής διοίκησης,

η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής και

η αποκατάσταση της φορολογικής δικαιοσύνης.

Το σχέδιο νόμου για τη φοροδιαφυγή ήδη ψηφίστηκε στην Ολομέλεια. 

 

Δεύτερον, ο περιορισμός των δαπανών βασίζεται στην υιοθέτηση και εφαρμογή πολιτικών που επενδύουν στους νέους δυνητικούς συντελεστές ανάπτυξης.

Στη γνώση, στην έρευνα και στην καινοτομία, στις νέες τεχνολογίες, στην επιχειρηματικότητα, στο αποτελεσματικό, σύγχρονο και δίκαιο κράτος.

 

Τρίτον, βελτιώνεται η διαδικασία κατάρτισης, εκτέλεσης και αξιολόγησης του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Ενισχύεται η ποιότητα των δημόσιων οικονομικών.

Με το Νόμο 3513/2006 δημιουργήθηκαν στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους δύο νέες αυτοτελείς υπηρεσίες,

το Τμήμα Αναμόρφωσης του Συστήματος Κατάρτισης και Παρακολούθησης του Κρατικού Προϋπολογισμού και

το Τμήμα Μετάβασης και Εφαρμογής Διπλογραφικού Συστήματος Λογιστικής στο Δημόσιο.

Επίσης, στο πλαίσιο των δεσμεύσεων του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών για υιοθέτηση προϋπολογισμού προγραμμάτων, ο κρατικός προϋπολογισμός του 2008 θα συνοδεύεται από ειδική έκδοση που θα παρουσιάζει τον κρατικό προϋπολογισμό σε λειτουργίες και προγράμματα υπό τη μορφή ενός εθνικού σχεδίου προγράμματος.

 

Τέλος, στην κατεύθυνση τόνωσης της διαφάνειας του Προϋπολογισμού, πρόθεση της κυβέρνησης – και ήδη έχουν ξεκινήσει οι σχετικές διαδικασίες – είναι η ενσωμάτωση στο γενικό Προϋπολογισμό του Κράτους όλων των ειδικών λογαριασμών.

 

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, από το 2004, εφαρμόζει μια συγκροτημένη πολιτική.

Πολιτική νοικοκυρέματος στα δημόσια οικονομικά και στοχευμένων μεταρρυθμίσεων στο σύνολο της οικονομίας.

Η πολιτική αυτή αποδίδει.

Τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα.

Αναγνωρίζονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλους αρμόδιους διεθνείς οργανισμούς.

Επιτυγχάνονται καλοί ρυθμοί βιώσιμης και ισόρροπης ανάπτυξης, ενισχύεται η απασχόληση και η κοινωνική συνοχή.

Ο Προϋπολογισμός του 2005 και η εκτέλεσή του αποτέλεσε ένα ουσιαστικό, ένα σημαντικό πρώτο βήμα προς αυτή την κατεύθυνση.

Με αυτές τις σκέψεις καλώ όλες τις πτέρυγες του Κοινοβουλίου να υπερψηφίσουμε τον Απολογισμό και το Γενικό Ισολογισμό του οικονομικού έτους 2005.